Interviews met makers en experts immersieve journalistiek

Het lectoraat Crossmediale Kwaliteitsjournalistiek doet onderzoek naar immersieve journalistiek, een vertelvorm die de gebruiker onderdompelt in het verhaal door gebruik van technologieen als Virtual Reality (VR) en Augmented Reality (AR). Nu de inhoudsanalyse is afgerond, is het tijd voor de volgende stap: interviews met makers en experts.

Het onderzoeksteam is het onderzoek in het voorjaar van 2018 begonnen met een analyse van 190 immersieve producties wereldwijd, om allereerst te achterhalen wat journalisten precies verstaan onder immersieve journalistiek. Hoewel Nonny de la Peña, één van de eerste makers, immersieve journalistiek omschrijft als een first person experience, laat onze inhoudsanalyse zien dat het in 93% van de gevallen nog steeds gaat om third person ervaringen, waarin de gebruiker geen participant is, maar toeschouwer net als in traditionele journalistieke verhalen. Ook de interactiemogelijkheden blijven over het algemeen beperkt tot de mogelijkheid om rond te kijken in 360 graden. Immersieve producties dompelen de gebruiker vaak nog niet écht onder in de ervaring.

De inhoudsanalyse geeft echter geen informatie over de context waarin de producties tot stand zijn gekomen. Omdat wij niet alleen inzicht willen in de kenmerken van de productie, maar ook in het proces en de besluitvorming die daaraan voorafgingen, interviewen we twintig makers. Immersieve producties zijn er namelijk in vele soorten en maten: van een relatief eenvoudige 360-gradenvideo die op één locatie is opgenomen en waarin de gebruiker passief toeschouwer is, tot VR-documentaires van een half uur waarin de gebruiker zélf een rol speelt in het verhaal en invloed heeft op het ontvouwen ervan. Daarnaast is er natuurlijk Augmented Reality (AR), en de makers van Sin Luz: life without power noemen hun multimediale longread óók immersief. We willen graag weten wat al deze variaties betekenen voor het productieproces.

Daarom interviewen we de makers van producties die van elkaar verschillen op gebied van technische aspecten (VR, AR, 360 graden, getekend, geanimeerd, gefilmd), narratief (een passieve of juist actieve rol voor de gebruiker) en interactiemogelijkheden (o.a. om rond te kijken, om de duur van het verhaal te bepalen of om te kiezen welke verhaallijn je volgt.)*

De aftrap
Ruim een maand geleden heeft het onderzoeksteam Immersive Journalism de aftrap genomen met interviews met de praktijkpartners van de VPRO, NOS, KRO-NCRV en de NTR. Met hen zoemden we in op een immersieve productie die zij hebben gemaakt – zoals De Verwarde Man van KRO-NCRV, Rondkijken in de Bijlmer Bajes van de NOS en Onzichtbaar Nederland van de VPRO – om erachter te komen hoe het maakproces precies verlopen is. Door onze vragen eerst aan onze praktijkpartners voor te leggen, konden we mooi testen of onze vraagstelling duidelijk was, of de volgorde logisch was en of we niks misten.

We willen namelijk álles weten van het maakproces, van A tot Z. Hoe is het idee voor de productie ontstaan? Welke budgetten, tijd en expertise waren er ter beschikking? Wanneer vinden de makers dit onderwerp geschikt voor een immersieve productie? Hoe was de opbouw van het team? Hoe zijn de beslissingen over het narratief, de gebruikte technologie en de interactiemogelijkheden tot stand gekomen? Hoe hebben de makers hun publiek bereikt? Wat zouden ze de volgende keer anders doen?

Daarnaast zijn we benieuwd naar de professionele omgeving van de journalist. Hoe staan collega’s bijvoorbeeld tegenover het experimenteren met nieuwe technologieën als Virtual Reality (VR) of Augmented Reality (AR)?

Wereldwijd
Omdat immersieve journalistiek zich wereldwijd ontwikkelt, nemen we het grootste deel van de interviews af met journalisten buiten Nederland. Tot dusver hebben we gesproken met makers van onder andere Al Jazeera, the Guardian, BBC en ABC News. Daarnaast interviewen we vijf experts over hun visie op immersieve journalistiek. Zo spreken we met de ‘fouding mother’ van deze journalistieke vorm, de al eerder genoemde Nonny de la Peña.

Al deze vragen leveren informatie op, die aanvullend is op de inzichten uit de inhoudsanalyse. Dat is niet alleen relevante informatie voor ons wetenschappelijk onderzoek, maar ook van belang voor de tool die we bouwen om journalisten op weg te helpen bij het maken van immersieve verhalen. Voor hen is het belangrijk om te weten welke inspanning en investering er nodig zijn voor de verschillende typen van immersieve producties.

Uiteraard houden we jullie via deze blog op de hoogte van onze bevindingen. Je kunt ons nu ook volgen op LinkedIn.

* Volgens de theorie en ons conceptueel model bepalen deze drie componenten gezamenlijk de mate van immersie van een productie.