De zelfmoordbrief en de schuldvraag

rouwadvertentie in TC Tubantia

Onder de kop ‘Tim(20) uit Twents dorp de dood in gepest’ schrijft het AD vandaag op de voorpagina: “Zijn ouders plaatsten gisteren een schokkende rouwadvertentie in de krant met daarin de letterlijke tekst van Tims afscheidsbrief. Daaruit blijkt dat hij erg gepest werd en dat dat tot zijn zelfdoding heeft geleid.”

Journalistiek afstand

De journalistieke afstand is hier volkomen zoek. Je kunt het motief dat Ribberink voor zijn zelfmoord geeft niet meteen als de werkelijke oorzaak aanwijzen. Feitelijk kan alleen worden vastgesteld dat Ribberink zichzelf om het leven heeft gebracht. Wie of wat daar schuldig aan is, is een ingewikkelde vraag. Daar moet je als journalist niet meteen een antwoord op willen geven. Dat de ouders het pesten aan de orde willen stellen is hun goed recht. Aan de journalist de taak om uit te zoeken wat er werkelijk aan de hand is.

Uitsluiting

Met het publiceren van Ribberinks afscheidsbrief hebben zijn ouders zijn zelfmoord tot een publiek voorval gemaakt. Dat is hun goed recht. Dat de media dit onmiddellijk oppikken is ook terecht. Dit onderwerp raakt iedereen. Iedereen kent het mechanisme van uitsluiting. Iedereen is wel eens betrokken geweest bij pesterijen – als getuige, pester of gepeste.  Geconfronteerd worden met de tragische apotheose van zo’n menselijk mechanisme is schokkend. Aan de media de taak uit te zoeken wat hier allemaal speelt.

Schuldvraag

Wat je dan als laatste zou moeten doen, maar wat meestal het eerst gebeurt, is een schuldige aanwijzen. De media ontkomen haast niet aan die reflex. Bij een tragisch verhaal als dit hoort een schuldige, of op z’n minst iets dat mis is in onze samenleving. Want als we dat eenmaal hebben geïdentificeerd, dan is er weer hoop dat dit soort dingen opgelost en voorkomen kunnen worden. Een begrijpelijke reflex, maar ook iets waar je je als journalist tegen zou moeten verzetten, omdat je wilt blijven zoeken naar wat er werkelijk aan de hand is.

Auteurs

5 comments

  • Helemaal mee eens. Eerst berichten, dan analyseren en concluderen.

  • Het ‘pesten’ is zeer expliciet door de ouders aan de orde gesteld. Daar kan je niet omheen als journalist.

    In de Volkskrant werd er gewag gemaakt van daadwerkelijk getreiter aan Tim’s adres (‘loser’, ‘homo’) dat online te vinden was.

    Zou je dat dan niet moeten noemen?

    Ik ben daar eerlijk gezegd niet helemaal uit.

  • Dat Tim Ribberink is gepest staat niet ter discussie, en ook niet dat pesten verschrikkelijke gevolgen kan hebben. Het AD doet op pagina 3 zelf uit de doeken wat er zoal is voorgevallen. Wat je je wel moet afvragen, is of het pesten tot zijn dood heeft geleid, zoals AD meldt. Er worden veel mensen gepest, en dat is niet leuk, maar ze plegen niet allemaal zelfmoord. Uiteindelijk is het Ribberink zelf die voor de dood kiest. Dit is geen simpel oorzaak gevolg verhaal. Bovendien, je zou het niet ter discussie willen stellen, maar nu de ouders zelf de openbaarheid kiezen, mag dat wel denk ik: wat is de rol van de ouders zelf?

  • Ben van Bokhoven

    Daar komt weer een (onderzoeks?)journalist die van achter zijn bureau komt vertellen wat een ander -in dit geval het AD-wel of niet moet doen. Het AD mag kennelijk niet uitgaan van wat Tim schrijft, maar moet eerst grondig onderzoek doen naar het complex van feiten dat uiteindelijk tot diens dood heeft geleid en wie daarvoor verantwoordelijkheid of schuld draagt. Maar dat is helemaal niet relevant, beste heer Smit! Andere mensen zouden bij hetzelfde getreiter wellicht geen zelfdoding plegen, maar aan de kern van het probleem, namelijk het treiteren, doet dat helemaal niets af. Van mij mag u schrijven wat u wilt, maar dit artikel kan wat mij betreft zo de prullenbak in.

  • Beste Ben,
    Het is een terechte vraag of alleen de kip haar eigen eieren mag beoordelen. Waar ik een vraagteken bij wil zetten is niet of treiteren erg is, maar wel of dat HET PROBLEEM is, zoals jij zegt, en of de krant dat ook zo moet duiden.