Perdiep gewist: gaan Trouw en AD voor geschiedvervalsing?

Perdiep Ramesar schijnt 126 artikelen voor Trouw geschreven te hebben. Schijnt. We weten dat uit een onderzoeksrapport over de bron-schuwe journalist en uit de mededeling dat Trouw deze artikelen uit het archief gaat verwijderen. Kennelijk gaat alles eruit, ook al stelt Trouw eerder dat de krant “voor ruim 10 procent van de artikelen van Perdiep Ramesar de hand niet langer in het vuur (kan) steken.”

Een voorbeeld dat AD gaat volgen, hoeveel artikelen dat zijn is niet bekend – het gaat ook om de stukken uit Haagsche Courant van Perdiep – maar ze worden “uit voorzorg” verwijderd. Wie zoekt op Perdiep vindt alleen artikelen over hem.

De grote schoonmaak is begonnen. Alles moet weg. Ook de 90% waarover de jury zich nog beraadt en alles bij AD en Haagsche Courant, uit voorzorg. De vogelgriep werd minder kordaat aangepakt in Nederland.

Het lijkt een dappere stap, maar is het dat ook?

Onbegrip en onwil
Wie artikelen uit het archief van een krant wil laten verwijderen stuit doorgaans op een muur van onbegrip en onwil. Alles wordt uit de kast gehaald: van de integriteit van het archief tot juridische bezwaren.

Zo hoefde de Volkskrant negatieve artikelen over het Luzac college niet te verwijderen, de VPRO hoefde geen Argos uitzendingen uit het archief te halen, het Eindhovens Dagblad mocht artikelen over ex-werkneemster van de TU Eindhoven laten staan. Allemaal, volgens Mediareport omdat “integriteit van een online archief de voorrang krijgt voor de eer en goede naam van een persoon die in een negatief daglicht is gesteld.”

Rectificatiebeleid
Maarten Reijnders schreef eerder op De Nieuwe Reporter over het nogal curieuze rectificatiebeleid van de Volkskrant waar fouten van de krant wel verwijderd worden terwijl anderen bot vangen. Naar aanleiding van die discussie beloofde de krant het beleid aan te passen.

Henk Blanken schreef op zijn blog en ook op de Nieuwe Reporter over het verwijderen van onwelgevallige berichten en neigde er ook toe om zeer terughoudend met verzoeken om verwijdering om te gaan: “Niet alle fouten uit het verleden hoeven te worden rechtgezet. Niet alles hoeft te worden vergeten.”

Toen De Telegraaf een grap over de dood van Mandela maakte – en zich daarvoor verontschuldigde – verdween het gewraakte artikel onmiddellijk van de website.

Belangenafweging
De Universiteitskrant in Groningen (UK) hoefde ook niks weg te halen: “De afweging tussen enerzijds het door UK bepleite publieke belang van vrije nieuwsgaring en volledige archivering daarvan en anderzijds het private belang van eiseres bij bescherming van haar eer en goede naam leidt tot het oordeel dat het belang van de UK prevaleert”. Ofwel:

“de samenleving moet kunnen vertrouwen op een volledige en integere (online) archivering. Media hebben bij het dienen van dit publieke belang een belangrijke taak. De pers heeft namelijk de primaire rol van publieke waakhond, maar een belangrijke secundaire functie is het beschikbaar maken van nieuws in archieven. Daarmee is een verplichting tot het verwijderen van artikelen, die op zichzelf rechtmatig zijn, uitsluitend vanwege een negatieve lading, niet goed te verenigen. De archivering zou dan geen betrouwbare getuigenis van het verleden meer vormen”

Geschiedvervalsing
En wat schreef Trouw eerder over het verwijderen van artikelen?

“Moeten mensen maar accepteren dat ze worden achtervolgd door zulke met de zoekmachine opgediepte teksten? De klagers vinden van niet, en vragen meestal informatie weg te halen. Maar dat is geschiedvervalsing. Bovendien wordt het een chaos. Artikelen of forumteksten zijn vaak ingebed in een serie verhalen of in discussies. Daarin kun je niet vrijuit rommelen.”

Rommelen, geschiedvervalsing, chaos… dat geldt dus vooral voor de anderen, niet voor de krant zelf.

Wat Trouw en AD zouden moeten doen is alles laten staan, er een korte toelichting bij zetten en er een link naar het onderzoeksrapport aanbrengen.

Update 25/12/2014
Trouw meldt dat het technisch onmogelijk is om een disclaimer te plaatsen en dat andere artikelen van Perdiep – die veel meer schreef dan de 126 gewraakte stukken – wel op de site blijven staan. Ook blijven de 126 wel op een “andere manier” bewaard. Op het blog van Jan Dirk Snel zijn ook twee artikelen te vinden over het verwijderen van de Perdiep-artikelen.

Via Twitter geageerden nogal tientallen mensen, over het algemeen positief. Niet iedereen natuurijk. AD-medewerker Chris Klomp verdedigde het beleid van Trouw en AD:

Dit is volgens mij niet waar het om gaat. Het gaat niet om de onjuistheid van de artikelen – in de juridische zaken die hier werden aangehaald speelde dat ook nauwelijks een rol. ‘Integriteit’ van een archief betekent dat als iets er een keer ingezet is, dat niet meer verandert. Zelfs niet als het om onjuiste informatie gaat. De enige oplossing is een aantekening daarbij te zetten, iets dat eigenlijk ook bij elk artikel dat gerectificeerd wordt, zou moeten gebeuren. In de praktijk gebeurt dat bijna nooit. Online worden artikelen wel permanent – en vaak onzichtbaar – aangepast. Soms wel tientallen keren. Wat merkwaardig is aan de Trouw- en AD-operaties was het gemak waarmee de kranten zelf onwelgevallige artikelen volledig kunnen laten verdwijnen. Als anderen – met goede redenen – daarom vragen, moet het archief plots ‘integer’ zijn. Het lijkt op het meten met twee maten.

Auteurs

3 comments

  • Pingback: Geschiedvervalsing – Het echte schandaal bij Trouw is nu pas begonnen | Jan Dirk Snel

  • Pingback: Het blijft raadselachtig waarom Trouw de artikelen van Perdiep Ramesar digitaal verwijderd heeft | Jan Dirk Snel

  • Hier bij drage van Frans Smit – door een probleem bij de comments kon hij zelf niet posten.

    “Hierbij een korte samenvatting van wat ik hierover denk. Het is een heel fundamenteel onderwerp, zowel voor gebruikers van bronnen (bijv journalisten) als voor de bewaarders en beschikbaarstellers van die bronnen (bijv -digitale- archivarissen en bibliothecarissen). Een belangrijke casus, dit.

    Grofweg denk ik dat je hiermee op minimaal 2 integere manieren kan omgaan. Die baseren zich op 2 verschillende waarderingen van de online krantencollectie. En met die blik kun je verwarring voorkomen en stoppen met “meten met twee maten”.

    1.: de collectie is een exacte weergave van alles wat Trouw heeft gepubliceerd. Dat is dus de collectie gezien als beschikbaarstelling van een archief -neerslag van handelen-, en niet primair als een verzameling journalistiek-inhoudelijk hoogwaardige informatie.

    2. de collectie is een verzameling hoogwaardige journalistieke bijdragen die voldoet aan een vooraf duidelijk gemaakte set kwaliteitscriteria. Hier wodt de collectie niet primair als een neerslag van handelen -een archief- gezien.

    Als je 1 kiest dan moet je artikelen laten staan. Als je 2 kiest dan juist niet. Trouw heeft voor 2 gekozen. En dat is hier m.i. de goede keuze. Ook de suggestie van Piet Bakker past onder de 2e weg. Maar ik vind die te ver gaan. Het klinkt alsof er een permanente boetedoening eeuwig online moet gaan staan. Dat klinkt trouwens wel erg calvinistisch en ironisch genoeg misschien wel meer in lijn met de traditie waar Trouw uit is voortgekomen…

    Aangezien dat niet voor mij geldt, zou ik volstaan met een andere weg: het artikel weglaten, omschrijven waarom je dat doet, en omschrijven hoe je het gewraakte artikel dan wel kunt inzien, bijvoorbeeld in het kader van historisch onderzoek naar de impact van slecht journalistiek werk.

    Al met al kan ik me Piet Bakkers suggesties wel voorstellen, maar ik zou er niet voor kiezen.”