Off/On the Record

Off the Record praten met journalisten garandeert niet dat je naam niet wordt genoemd. Roy Greenslade in The Guardian schreef er eerder deze week over: “Why speaking to journalists ‘off the record’ doesn’t guarantee anonymity“. Als afspraken niet duidelijk zijn of als de belangen te groot zijn, biedt Off the Record geen bescherming.

Een academische discussie totdat je er zelf middenin zit.

Drie weken geleden, op 2 mei, schreef ik voor De Nieuwe Pers een verhaal over de oplageontwikkelingen bij roddelbladen.

NCRV Lunch
Een paar dagen later werd dat opgepikt door AD-journalist Gudo Tienhooven die mij per telefoon een paar vragen stelde en ook Marc van der Linden, hoofdredacteur van Weekend om commentaar vroeg.

Op 8 mei wordt dat verhaal gepubliceerd, dat wordt weer opgepikt door NCRV Lunch die er die dag tussen de middag aandacht aan besteedt. Ik word opnieuw telefonisch geïnterviewd en mag reageren op de opmerking van Van der Linden dat het eigenlijk relatief goed gaat met roddelbladen. Weer een paar dagen later, op zaterdag 11 mei, neemt Het Parool het stuk van het AD over. (Bent u er nog? 2 mei: DNP, 8 mei AD, 11 mei Parool.)

(Sinds Het Parool geen gebruik meer kan maken van het eind 2012 opgeheven GPD worden er stukken uit AD overgenomen. Alleen wie beide kranten leest, merkt dit. Wie door AD geïnterviewd wordt, maakt kans om in Het Parool te komen – en andersom. Het is het Persgroep-model, zo worden de buitenland-pagina’s van de Belgische krant De Morgen gevuld met Volkskrant-kopij.)

Met het Parool-stuk loopt het uit de hand. Aan het eind van het artikel haalt Van der Linden uit naar mij: “Jammer dat zo’n schlemiel van een hogeschool zoiets roept terwijl alle printmedia achteruitgaan. In dat opzicht doen wij het juist erg goed!”

Pull Quote
In het AD was dat in de tekst opgenomen, Het Parool had er een fraaie ‘Pull Quote” van gemaakt. Ik word gemaild door mensen die het stuk in Het Parool hebben gelezen en schrijf er een stukje over.

Op Twitter reageert Van der Linden:

vdlinden_fbVan der Linden en ik proberen Gudo Tienhooven via Facebook, mail en Twitter te benaderen, zonder succes. Vervolgens verplaatst de discussie zich naar de mail. Van der Linden zegt a. alleen “off the record” met het AD gepraat te hebben, b. het woord ‘schlemiel’ nooit gebruikt te hebben, “ik scheld nooit” mailt hij me. Hij mailt ook Christiaan Ruesink, hoofdredacteur van AD.

Afgelopen week stond er in uw krant een artikel van Gudo Tienhooven over de dalende oplagecijfers van de roddelbladen. Hij heeft mij er over gebeld en ik heb meteen duidelijk laten weten dat ik geen zin had in een interview daarover. Ik heb hem off the record (en dat ook duidelijk gezegd) wel wat achtergrondinformatie gegeven. (…) Tot mijn grote verbazing zag ik een artikel waarin ik citaten teruglees. Dat was niet de afspraak. Nog vervelender is het dat het woorden zijn die niet uit mijn mond kunnen zijn gekomen. Zo noem ik Piet Bakker een schlemiel.

Ruesink schrijft terug:

Ik betreur het dat het zo is gelopen. Ik heb vanmiddag met Gudo gesproken en hij zegt dat hij erkent dat je geen zin had in een interview, maar dat je niet hebt gezegd dat het off the record was. Ik ga er vanuit dat Gudo de waarheid spreekt, al heb ik ook geen redenen aan te nemen dat jij dat niet doet. Lastige kwestie dus.

Ook Tienhooven reageert uiteindelijk (op 15 mei):

als dergelijke uitspraken niet publicabel zijn, hoop ik dat je dit in het vervolg heel duidelijk wilt aangeven. Het laatste wat ik wil in mijn werk is het schenden van afspraken.

Van der Linden neemt hier geen genoegen mee:

Ik heb de heer Bakker geen schlemiel genoemd en ook duidelijk gezegd dat het gesprek off the record was. Dat wordt ook bevestigd door de twee collega’s die op dat moment bij mij op de kamer zaten. Als het woord off the record voor u niet duidelijk genoeg is, dan heeft u kennelijk het verkeerde vak gekozen. (…) Als ik u on the record had gesproken, dan had ik ook zeker gevraagd de citaten voor publicatie in te mogen zien. Dat doe ik namelijk altijd.

Het internet heeft geen gummetje. Dus het “schlemiel-citaat” blijft rondzingen. Van der Linden heeft een afspraak met zijn advocaat gemaakt omdat hij het uit de wereld wil hebben, het is “een principekwestie” voor hem geworden.

Ik lig niet wakker van het citaat, en zeker niet als Van der Linden stelt dat hij het niet gezegd heeft. Dat is voor mij genoeg. Wat overblijft is een dubbel gevoel over off the record afspraken. Die zijn kennelijk riskant:

    • doe niet aan Off the Record
    • als je te toch doet: maak afspraak vooraf
    • eis in dat geval dat je verhaal mag teruglezen en autoriseren
    • maak nooit zulke afspraken met journalisten die je niet kent
    • maak geen afspraken met journalisten die jou niet nogmaals nodig hebben
    • kijk er niet gek van op als afspraken geschonden worden.

 

Auteurs