Journalistiek leren in de praktijk – het Teaching Lab van De Groene Amsterdammer

In een van de laatste nummers van De Groene Amsterdammer verscheen een zoveelste artikel over de Nederlandse energiepolitiek, dit keer in het bijzonder over de Nederlandse poging een knooppunt in de internationale fossiele energieleverantie te worden. Gasrotonde heet zo’n knooppunt. Goed stuk, goed onderzoek, voorlopig laatste stap in een al langer lopende reeks. Voor eerdere artikelen daarin, zie hier.

Het artikel in De Groene over de gasrotonde is zoals de meeste eerdere artikelen in de reeks gesigneerd door vier relatief jonge journalisten. De oudste is 30, de jongste 27. Allen volgden in een recent verleden de masterclass onderzoeksjournalistiek die Marcel Metze sinds 2011 bij De Groene geeft. Sinds kort heet die ‘klas’ Teaching Lab.

Teaching Lab of, wat in de VS veelal genoemd wordt, teaching hospital is niets nieuws. Vroeger leerde elke journalist het vak in de praktijk. Sinds een halve eeuw bestaan er, althans in Europa, heel wat opleidingen die iemand tot journalist vormen. Sinds een jaar of tien zijn journalistieke opleidingen in Nederland zelfs als paddenstoelen uit de grond geschoten, vooral doordat ook universiteiten zich op de markt stortten. Sinds enkele jaren is diezelfde markt, voor zowel werk als opleidingen, echter bijna volledig ingestort. Het zal een van de redenen zijn dat de beroepspraktijk opnieuw het heft in handen neemt of – wat feitelijk op hetzelfde neerkomt – dat steeds meer opleidingen bij die praktijk aansluiting zoeken. Het is ook een van de verklaringen van de opmerkelijke populariteit in de VS van die teaching hospitals. Zie verder daarover deze leeswijzer.

Screenshot 2014-04-24 16.05.58In Nederland is De Groene Amsterdammer een van de media die onderzoek en onderwijs nadrukkelijk combineert. Ondergetekende doet dat bij het blad voor minder gevorderden (maar zie onder meer ook hier en hier), Marcel Metze doet het voor gevorderden in de zogenoemde Onderzoeksredactie. ‘Getalenteerde en scherp geselecteerde jonge journalisten en academici leren daar wat journalistiek onderzoek op een hoog kwali­teitsniveau inhoudt en welke inspanningen het vergt om dat niveau te bereiken en te handha­ven,’ staat op de site.

‘Het lab duurt vijf à zes maanden en stond eerder bekend als de masterclass onderzoeksjournalistiek. Journalisten die voortkomen uit de teaching labs maar ook anderen kunnen eigen projecten uitvoeren, steeds onder intensieve redactionele begeleiding. Ze worden gestimuleerd tot speciali­sa­tie, het vormen van teams (van schrijvende journalisten, datajour­nalisten en (eventu­eel) do­cumentai­rema­kers), en samenwerking met an­dere media.’

Het resultaat mag er zijn, getuige onder meer het hiervoor genoemde artikel over de gaslasten. Maar er is nog veel meer. Daarover zie onder meer de volgende links:

Auteurs