Sfeervol beeld uit de tv-serie Nederland van Boven

Infographics Jaarprijs: vier nominaties

Uit circa zeventig inzendingen werden afgelopen week vier producties genomineerd voor de Infographics Jaarprijs 2012. Frédérik Ruys werd tweemaal genomineerd: Voor Nederland van Boven en een reconstructietekening van het Anne Frank Huis. Ruys is zelfstandig infographicmaker en motor achter het jaarlijkse Infographics Congres

De prijs wordt uitgereikt op 8 november as. in Nieuwspoort na de Najaarsvergadering van de NVJ (Nederlandse Vereniging van Journalisten). De prijs is een gezamenlijk initiatief BNO (Beroepsvereniging Nederlandse Ontwerpers) en NVJ. De jury bestond dit jaar uit Lize Alink van de NVJ, voorzitter Eva Klose van ontwerbureau Koeweiden Postma, Remy Jon Ming van het Financieele Dagblad en ondergetekende, ook verantwoordelijk voor het juryrapport.

Het persbericht van de BNO

En van de NVJ 

 

De volgende vier producties werden door de jury genomineerd:

Tekening Anne Frank Huis in jubileumkrant Anne Frank Museum

De tekening van het Anne Frank Huis door Chantal van Wessel en Frédérik Ruys in de jubileumkrant Anne Frank Museum

 

Historische Reconstructie Anne Frank Huis

Ontwerpers: Chantal van Wessel en Frédérik Ruys

Opdrachtgever: Anne Frank Stichting

Zeventig jaar nadat het achterhuis van Prinsengracht 263 als onderduik door familie Frank in gebruik werd genomen, verscheen deze gedetailleerde historische reconstructietekening. Frédérik Ruys en Chantal van Wessel werkten er twee jaar aan, voordat de tekening kon worden afgedrukt in onder andere een jubileumkrant van de Anne Frank Stichting en Het Parool. Ook is er een poster van te koop in het Anne Frank Museum.

De jury waardeerde in de inzending niet zozeer de vernieuwing van het vak als wel de ambachtelijke kwaliteit en nauwkeurigheid. Bij nadere beschouwing blijkt hier toch sprake van innovatie. De gedrukte versies van de opengewerkte tekening zijn gemaakt op basis van een geheel in 3D opgebouwde computertekening. Alle kamers en ruimten kunnen daardoor in elk perspectief worden weergegeven, wat mogelijkheden biedt voor het uitlichten van aspecten van het verhaal van Anne Frank. Iets dat de statische tekening door zijn grote detaillering uit zichzelf niet doet.

Twee alternatieven voor het afbeelden van de beroemde boekenkast die de toegang tot het Achterhuis verborg

Twee alternatieven voor het afbeelden van de beroemde boekenkast die de toegang tot het Achterhuis verborg. Rechts werd de uiteindelijke keuze. Ook de inhoud van de kast is te zien.

Op zijn eigen site vertelt Ruys over het maken van de tekening

 

De Dam als vrijplaats

Ontwerper: Boudewijn van Diepen

Opdrachtgevers: Partizan Publik en Natinaal Comité 4 en 5 mei

Paroolpagina over de Dam als vrijplaats

Volgens Het Parool houdt Big Brother ons op de Dam, het plein dat symbool staat voor vrijheid, goed in de gaten.

Ter gelegenheid van Dodenherdenking en Bevrijdingsdag 2012 tekende Boudewijn van Diepen een plattegrond van het gebied rond de Amsterdamse Dam waarop te zien is hoe met 79 camera’s vrijwel alle bewegingen op het Damplein, het Damrak en het Beursplein gezien kunnen worden. Boudewijn maakte de tekening toen hij stage liep bij Partizan Publik. Die organisatie zegt over zichzelf dat zij sociale aandelen uitgeeft. De infographic gemaakt met medewerking van Bureau Onderzoek en Statistiek en het Nationaal Comité 4 en 5 mei en werd gepubliceerd door Het Parool. In al zijn eenvoud is de graphic een krachtige bijdrage aan de discussie over veiligheid en privacy, toegespitst op dè plek die symbool staat voor vrijheid.

Bovadi.nl, de site van Boudewijn van Diepen over zijn productie

 

Nederland van Boven

Ontwerper: Frédérik Ruys

Opdrachtgever VPRO

Titelbeeld van Nederland van Boven

Het succesvolle BBC-format Britain from Above werd in 2012 door de VPRO naar Nederland van Boven vertaald. In tien afleveringen werd met helicopterbeelden, interviews en bewegende datavisualisaties verbeeld en verteld hoe we in ons land omgaan met het het water, de lucht, het land en de natuur. De ingezonden visualisaties van de reis van een meeuw in Noord Holland en een containerschip in de Rijnmond zijn slechts het topje van de ijsberg van deze crossmediale en interactieve productie. Vanwege hun relatief lage dichtheid aan harde informatie zijn deze visualisaties misschien niet eens de sterktse onderdelen van Nederland van Boven. Wat de bijbehorende website te bieden heeft verdient zeker ook vermelding.

De jury prijst de durf en avontuurlijkheid van de VPRO bij dit project, dat de weg wijst naar een vorm van televisie die meer is dan dramatisch bewegend beeld of pratende hoofden. Frédérik Ruys maakte van de animaties een audiovisuele belevenis.

De subsite van de VPRO, gewijd aan Nederland van Boven

 

Informatiepunt Rotterdam Centraal

Ontwerper: Paul Janse, 2D3D

Opdrachtgever: Gemeente Rotterdam en RandstadRail

Informatiepunt met wegwijzers bij Rotterdam Centraal: Helder en duidelijk.

In bewegwijzering is Nederland een gidsland. Maar ook wat betreft corporate identity lopen we niet achteraan. 2D3D combineerde deze twee gebieden door middel van informatieborden, handwijzers en gekleurde bouwhekken tot een consistent geheel. Opvallen doet het systeem waarschijnlijk goed in de visueel chaotische bouwput die het gebied rond Rotterdam Centraal is, subtiele esthetiek is hier ondergeschikt.

De jury was gecharmeerd van de oplossing om de informatieborden semi-dynamisch te maken met vogelvluchtperspectieven vanuit diverse zichthoeken en het aanbrengen van nieuwe folies als de situatie verandert. Ze vraagt zich af of dit met de huidige stand van de techniek niet nog beter zou kunnen met behulp van digitale schermen.

De Gemeente Rotterdam laat hier zien de informatiebehoefte van zijn burgers ernstig te nemen en verdient daar lof voor.

De projectbeschrijving op de site van 2D3D

 

Het geel van de bewegwijzering van Rotterdam Centraal is misschien niet mooi maar wel effectief.

Tot slot enkele opmerkingen over de prijs en de inzendingen in het algemeen:

De inzendingen voor de Infographics Jaarprijs 2012 waren talrijk en divers. Minder talrijk dan vorig jaar, dat wel. Naar de oorzaak daarvan kunnen we alleen raden. Wel is bekend dat enkele inzenders de deadline lieten verstrijken. Jammer! We hopen dat de bekendheid van de prijs nog toeneemt en de inzendingen daarmee ook. Want hoe groter de competitie, des te beter de winnaar.

Opvallend veel inzendingen waren slecht verzorgd. Een half ingevuld formulier, een onduidelijk A4-kopietje van een broadsheet-pagina of een tabloid-spread, geen of weinig verklaring van de herkomst, context noch toepassing van de visualisatie. En zoals met veel ontwerpwerk: het is pas goed als je weet voor wie en waarvoor. Zonder dergelijke toelichting zijn veel visuele informatieproducten moeilijk te beoordelen. Voor infographics geldt dat in verhevigde mate. Moeten we hopen dat dit komt doordat de makers in de drukke praktijk weinig tijd over hebben om hun werk serieus te verantwoorden of te promoten?

Het kan aan de werving voor de wedstrijd zelf liggen of aan de reglementen, maar onduidelijk is vaak of slechts één product wordt ingestuurd of een campagne of meervoudige productie, zoals in het geval van Nederland van Boven en de informatiepanelen rond Station Rotterdam Centraal. Werd de jury geacht één uiting te beoordelen of een serie? Is het visuele gedeelte alléén de inzending of de hele krantenpagina waarvan het dragende beeld een infographic is, die door een bijschrift wordt begeleid?

De selectie van de nominaties vond plaats zestien dagen voor de prijsuitreiking zelf. Mij lijkt dat nogal kort voor de genomineerden om van hun nominatie te genieten en die aan hun omgeving te communiceren.

Auteurs

2 comments

  • Beste Carel,

    Als één van de inzenders voor de Infographicsjaarprijs voel ik me aangesproken door je kritiek. Sinds 2009 doe ik mee met deze prijs en stuur ik werk van me in.
    Infographics is een verzamelnaam voor een veelheid aan visuele uitingen met een informatieve dimensie. Dat is volgens mij ook meteen het probleem voor een jury voor een infographicsprijs: het is het vergelijken van appels met peren – of beter blauw met januari. Een lastige taak.
    In 2009 was een project van mij genomineerd – een interactieve graphic, naast verder statische print-graphics. Ik vond het toen lastig te begrijpen hoe de jury tot haar oordeel was gekomen, het juryrapport gaf daar ook geen duidelijkheid over. Tijdens het Infographicscongres was mijn graphic niet te bekijken – dat betekent te onderzoeken met computer en muis – en de presentatie toonde enkele screenshots die geen goed beeld gaven van de kracht en werking ervan.
    Het jaar daarna waren er twee categorieën, statisch en dynamisch. In de tweede categorie was een interactieve graphic van mij genomineerd, naast enkele animaties. Ook hier vond ik het juryrapport mager.
    Hoe het beter kan? Ik denk dat het een moeilijke taak blijft om in dit uitdijende vakgebied (datavisualisatie, information design) heldere criteria te hanteren om tot een oordeel te komen. Misschien zou het helpen als de jury van te voren aangeeft op welke criteria wordt beoordeeld. Gaat het om de informatieve waarde? De visuele originaliteit? En hoe kan je een graphic voor een krant (doorlooptijd 2-8 uur) vergelijken met een project als Nederland van Boven (waar door een team anderhalf jaar aan is gewerkt)? En voor wie is de graphic bedoeld? Soms is de graphic op zich gepubliceerd, soms in een reeks, soms samen met een artikel in een krant. Het kan zeker helpen als bij de inschrijving de inzender precies moet aangeven hoe het project in elkaar zit (o.a. context, herkomst, doelgroep). Een beter formulier zou hier zeker bij helpen.
    Ik wil hier geenszins verongelijkt overkomen, ik ben nog steeds zeer verguld met de twee nominaties. Ik hoop wel dat er een serieuze discussie op gang komt over de kwaliteit van infographics om zo het nivo in Nederland te verhogen en makers te stimuleren meer naar elkaar te kijken en hun werk te verbeteren.

    Met hartelijke groet
    Erik van Gameren

    • Beste Erik,
      dank voor je uitgebreide reactie. Discussie is een nuttig instrument om een vakgebied en de kritiek daarop te verbeteren. Dat begint met het verscherpen van omschrijvingen en definities.
      Infographics is een containerbegrip. Informatievisualisatie is er ook zo een. Zoals je zegt: visuele uitingen met een informatief karakter. Eventueel uit te breiden tot “audio-visueel-tekstuele uitingen”.
      Waar het bij beoordelen en kritiek leveren volgens mij op neer komt is te proberen te begrijpen wat de uiting wil vertellen en dan na te gaan hoe goed dat lukt. En bij blauw kan dat door te kijken of het een beetje op de hemel of een spijkerbroek lijkt, bij januari of het (in onze streken) bijpassend weertype of de jaarlijkse uitverkoop voorkomt. Zo zijn ze toch onderling te vergelijken.
      Aan de presentatie van de prijs, inclusief de inzendingen en de nominaties, met persmateriaal, expositie en wat dies meer zij, is nog veel te doen. Een oproep daartoe is bij de organisator op zijn plaats; ik zou die ondersteunen: de echte waarde van een prijs als deze geldt de hele branche en moet dienen ter versterking ervan. Zoals discussie en kritiek.
      Met groet,
      Carel