Hoe doe je onderzoek naar een veranderende journalistiek?

“How do we research journalism that is constantly changing?” Jane Singer, hoogleraar bij de City University Londen, vraagt zich af of de huidige onderzoeksmethoden om de journalistieke praktijk te onderzoeken nog wel geschikt zijn.

Onlangs organiseerde de Universiteit van Leiden een seminar voor onderzoekers van journalism studies op universiteiten en hogescholen. Tom van Hout en Willem Koetsenruijter presenteerden een onderzoek naar 10 jaar scripties in journalism studies. En wat blijkt, de meest gebruikte methode is inhoudsanalyse. En tijdens het congres Re-inventing journalism in Winterthur is de survey een heel geliefde methode.

Veranderende journalistiek, andere onderzoeksmethoden

Maar zijn de inhoudsanalyse en survey de meest geschikte methoden om de veranderde journalistiek te analyseren?

Een survey uitvoeren onder journalisten: maar hoe maak je een goede selectie als het niet altijd meer duidelijk is wie een journalist is?

Inhoudsanalyse was vroeger nog redelijk behapbaar. Je maakte een selectie van krantenartikelen. Maar hoe maak een goede selectie van nieuwe journalistieke producties, blogs, tweets, online posts?

Onderzoek naar hoe journalisten werken op de werkvloer, etnografisch onderzoek. Maar hoe onderzoek je journalisten die niet meer op een redactie werken?

En hoe onderzoek je ondernemende journalistieke praktijken?

Wellicht vraagt een veranderde journalistieke praktijk andere onderzoeksmethoden.

We should turn things around. We should start with qualitative research and then quantitative”. Jane Singer stelt voor om gecombineerd onderzoek te doen, zowel kwalitatief als kwantitatief. En daarbij niet, zoals gebruikelijk, te beginnen met kwantitatief onderzoek (wat-vragen), maar juist kwalitatief onderzoek (hoe- en waarom-vragen). Want we weten nu vaak niet hoe bepaalde zaken werken. Bijvoorbeeld je kunt eerst nagaan hoe ondernemende journalisten te werk gaan (kwalitatief) en daarna kun je dat breder trekken naar wat er aan de hand is (kwantitatief).

Q-methode

Een methode die veel gebruikt wordt in andere wetenschappelijke disciplines, maar niet in journalism studies, is de Q-methode. Deze methode begint met een kwalitatieve aanpak om na te gaan hoe mensen over een bepaald onderwerp denken. De ondervraagden wordt gevraagd om stellingen te rangschikken naar voorkeur. Vervolgens worden de voorkeuren van deze stellingen geanalyseerd met een kwantitatieve analyse. Het is een methode om voorkeuren, gevoelens, motieven en motivaties of het subjectieve te onderzoeken en te concretiseren.

Wellicht het proberen waard.