Het spook van de aggregator

Is het een journalist? Is het dief? Nee, het is een aggregator!

Dankzij de uithaal van de Gelderlander naar websites die artikelen kopiëren en de digitale pestactie van Weespernieuws is de discussie over cut & paste-journalistiek (ook wel aggregatie genoemd) opgelaaid. Beide media hadden er genoeg van dat hun nieuws doorgeplaatst werd op platformen die niet betaalden voor de content maar wel reclame-inkomsten opstreken dankzij die content. Op Dode Bomen, het blog van Dichtbij-baas Bart Brouwers, ontspon zich een discussie over wat mocht en niet mocht in aggregatieland. De NNP, de organisatie van nieuwsbladen, beraadt zich op juridische stappen tegen Dichtbij op grond van de Weespernieuws–zaak (maar aggregeerde daar zonder toestemming een artikel voor dat ik eerder voor een ander medium had geschreven).

De belangrijkste argumenten van de aggregators zijn: iedereen doet het, het is legaal, het blijft beperkt omdat maar een deel wordt doorgeplaatst en er netjes wordt gelinkt en als belangrijkste: het levert extra bezoek voor de originele website op.

Het eerste argument is niet het sterkste maar wel waar: iedereen doet het. Behalve Dichtbij (TMG) heb je Dichtbij (Wegener) en Vandaag (TMG), nieuws.nl, plaats.nl hetnieuwsin, kranten.com, 112-verzamel sites en iPad apps (Zite, Pulse, News.me, news306, 360). Het is geen exclusief Nederlands verschijnsel, Google News aggregeert, de Huffington Post is groot geworden door aggregatie terwijl Amerikaanse sites als Examiner en Patch grotendeels op dit businessmodel gebaseerd zijn. Aggregatie is in, en het rukt op.

Het tweede argument (het is legaal) klopt maar gedeeltelijk. In de discussie op Dode Bomen werd daar nog eens op gewezen. Nieuwsmedia kunnen zich beroepen op de persexceptie en het citaatrecht maar niet alles is geoorloofd zoals bleek uit een bijdrage op De Nieuwe Reporter. De NDP, de organisatie van Nederlandse nieuwsmedia, zou graag zien dat alleen ‘echte’ nieuwsmedia zich op deze uitzonderingen mogen beroepen maar wordt nu geconfronteerd met NDP-leden (Telegraaf en Wegener) die elkaar te lijf gaan.

Het derde argument is dat het allemaal wel meevalt: berichten worden maar voor een deel overgenomen en bevatten een link naar de originele bron. Bij Dichtbij is dit de gewoonte – alhoewel je kan twisten over hoeveel informatie je nu wel en niet over mag nemen – maar er zijn legio voorbeelden van sites die vrijwel alles overnemen of niet linken naar het originele artikel. Het publiceren van alleen de klikbare kop is de oervorm die bij de eerste bloggers – de link-dumpers – begon. Google News geeft ook de eerste regels van een bericht. Hier beginnen ook de eerste bezwaren. In België klaagden Franstalige uitgevers Google aan (en wonnen hun zaak). De voornaamste bezwaren gelden echter websites die (vrijwel) alles overnemen of in ieder geval zoveel dat het niet meer echt nodig is het originele verhaal te lezen en die niet verwijzen of linken naar de originele bron. De Gelderlander zag bijvoorbeeld haar berichten vrijwel letterlijk op de website van De Telegraaf opduiken – wel met bron maar zonder link. Broadcast Magazine nam een artikel volledig over van het Noordhollands Dagblad: noemde die titel maar zonder link. Bij sites als kranten.com, nederland-web.nl of blikopnieuws is aggregatie het enige model.

Het vierde argument – de originele makers profiteren van doorplaatsing – overtuigt veel klagers niet, als ze zouden profiteren hadden ze immers niet geklaagd. Illustratief is de ervaring van Amerikaanse website Ad Age die een artikel geaggrereerd zag op de Huffington Post. Het stuk bevatte weliswaar een link naar de originele bron maar omdat vrijwel alle informatie ook bij de HuffPo te vinden was, hadden slechts 57 lezers de moeite genomen om door te klikken. Hetzelfde artikel was door Techmeme geaggregeerd maar die website had zich beperkt tot de kop en een enkele regel – dit leidde tot 746 bezoeken op Ad Age. De link-strategie werkt dus alleen maar als er voor lezers een goede reden is om door te klikken, namelijk dat een belangrijk deel van het verhaal alleen bij de originele bron is te vinden.

Er is nog een vijfde argument voor aggregatie: artikelen komen voor een groter publiek beschikbaar die daar ook nog eens comments kunnen plaatsen. Daarmee heeft aggregatie ook maatschappelijk nut. Tegenstanders van aggregatie zouden daar tegenin kunnen brengen dat op lange termijn het businessmodel van originele content-aanbieders ondermijnd wordt waardoor dit voordeel weer verdwijnt.

Kunnen de voordelen van aggregatie (verspreiding van nieuws, profiteren van doorlinken) zo georganiseerd worden dat originele bronnen zich niet genaaid voelen?

  1. ‘Eenvoudige’ aggregatie altijd toestaan: alleen de kop en maximaal twee regels van het artikel. Altijd linken naar originele bron, dus klikbare hyperlink naar artikel – niet alleen naam noemen en niet alleen linken naar medium.
  2. Bij aggregatie waarbij een groter deel van het artikel wordt overgenomen is toestemming van de bron nodig. Dat kan via een contract waarbij betaling – een percentage van de advertentie-inkomsten – een optie is. De bedrijven die zo slim zijn om een aggregatierobot te bouwen zijn vast ook slim genoeg om een afrekenrobot te programmeren. Ook hier altijd linken.
  3. Media kunnen via “niets uit deze uitgave mag zonder toestemming worden overgenomen” aangeven geen prijs te stellen op doorplaatsing van meer dan kop en enkele regels.
  4. Media kunnen via een creative commons licentie duidelijk maken dat inhoud onder voorwaarden wel kan worden overgenomen.

Bovenstaande opties lossen niet alle problemen op. Media die niet aggregeren maar parafraseren – dus hele artikelen wel qua strekking overnemen maar niet letterlijk citeren, zijn hiermee lastig aan te pakken. Maar de websites met aggregatie-robots en de knip-en-plak-journalisten komen er niet lager mee weg.

Auteurs

10 comments

  • Prima stuk. Maar de Vandaag websites aggregeren niet! Wij plaatsen alleen nieuws van onze eigen redacties (dat zijn dus de redacties van de HDC Media kranten), daarnaast kunnen lezers en onze partners artikelen plaatsen.

  • Pingback: Het spook van de aggregator | De nieuwe reporter

  • “Media die niet aggregeren maar parafraseren – dus hele artikelen wel qua strekking overnemen maar niet letterlijk citeren, zijn hiermee lastig aan te pakken.”

    Is parafraseren – zoals je hier suggereert – net zo erg dan? Op DNR plaatsen we bij tijd en wijle zogeten ‘aanraders’. Daarin wijzen we op interessante artikelen elders op internet. En we parafraseren wat de strekking van het betreffende artikel is. Dat vind ik echt van een andere orde dan aggregeren en/of kopiëren.

  • @ Alexander – Klopt. Je zou kunnen stellen dat er een korte -en een lange termijn-probleem is. Op korte termijn heb je eigenlijk geen last van aggregatie en/of parafrasering. Eigenlijk profiteert iedereen, soms maar een beetje (bij volledige aggregatie waardoor je origineel niet hoeft te lezen). Je profiteert alleen niet als er geen link bij staat.

    Op lange termijn is dat anders. Stel dat er in Almere vier websites zijn. Drie daarvan hebben mensen in dienst en maken eigen nieuws, één ervan parafraseert en aggregeert alleen (en fors). Wie bij Google “Almere Nieuws” intikt, komt steeds vaker bij de aggregator terecht – je kan wel doorklikken, maar dat hoeft niet. Na verloop van tijd gaat het business-model van die andere drie daar onder leiden – zij maken nieuws, betalen mensen maar krijgen steeds minder reclame-inkomsten. Waarom de originele bron niet mee laten delen in reclame-opbrengsten?

    @Joëlla – Klopt ook. Het is natuurlijk wel een site waar informatie verzameld wordt, in dit geval met toestemming. Maar wat vinden jullie ervan als Dichtbij het Noordhollands Dagblad aggregeert? Dat is toch ook hetzelfde bedrijf?

  • ik mis drimble in het verhaal.

    dat aggregeert gewoon je hele bericht, en je komt nooit meer bij de bron uit.

    http://drimble.nl/

  • Je zegt: “Het is natuurlijk wel een site waar informatie verzameld wordt, in dit geval met toestemming.” Sterker nog, de redacteur die voor de krant ook over bijvoorbeeld Hilversum schrijft, plaatst dit bericht ook op Hilversum.vandaag.nl. Dus van toestemming is bij ons geen sprake.
    Dat Dichtbij berichten van bijv het NHD overneemt, is een vreemde situatie. We horen natuurlijk allemaal bij TMG, dus wat maakt het uit. Toch vinden redacteuren het soms vervelend. Zelf maakt het mij niet zoveel uit, want wij zitten in Hilversum samen met de Dichtbij redacteuren op de redactie. Bovendien, deze Dichtbij/Vandaag constructie duurt niet lang meer ivm de toekomstplannen van TMG.

  • Welk probleem willen we oplossen? De aggregator verdient ook amper iets, maar zorgt wel voor traffic naar de site en vestigt de aandacht op het journalistieke product dat de uitgever ook te bieden heeft. Kijk hoe NRC de column van Youp gebruikt om de aandacht op z’n site en krant te vestigen. Het is duidelijk dat het geld moet worden verdiend met abonnementen en de webwinkel. De promotie door middel van de column draagt bij aan de verkoopcijfers. NRC moet dat doen in de enorme zee van landelijk nieuws. Een lokaal medium heeft veel meer exclusiviteit. Met een bericht op een site kan een lokale redactie actuele onderwerpen onder de aandacht brengen en zo een nieuwsagenda vormen en relaties met het publiek tot stand brengen.
    In de bovenstaande visie wordt nieuws neergezet als een schaars product waarvoor slechts een beperkte behoefte bestaat. Maar het gaat om verhalen die de nieuwsgierigheid prikkelen en de betrokkenheid vergroten. De meeste consumentenmerken moeten adverteren om de aandacht op hun producten te vestigen. Nieuwsmerken moeten ook zien hoe ze een publiek aan zich binden, maar zij kunnen dat doen met uitingen die ook nog eens relevant zijn voor de samenleving. Unilever betaalt fors voor aandacht op allerlei sites. Kranten krijgen dat cadeau. De uitgever die z’n verdienmodellen op orde heeft, kan daar z’n voordeel mee doen. Het is niet nodig om te denken in termen van schaarste. De aandacht voor voetbal of autosport op tv zorgt voor een grotere vraag voor artikelen of zelfs speciale tijdschriften over het onderwerp. Als er meer over lokaal nieuws wordt gesproken, is dat uiteindelijk ook goed voor de journalistiek. Maar het vergt misschien wel een modernere aanpak. De hoofdredacteur zal meer een spindoktor moeten worden die de aandacht voor maatschappelijke issues weet te organiseren.

  • @Arjan
    Mijn punt is dat een aggregator die NIET linkt of niet correct linkt (alleen naar medium, of naar eigen advertentiesite) en/of een bericht vrijwel in z’n geheel overneemt helemaal niet voor traffic naar de originele bron zorgt. Dat is gewoon een parasiet.

  • Welk probleem willen we oplossen? De aggregator verdient ook amper iets, maar zorgt wel voor traffic naar de site en vestigt de aandacht op het journalistieke product dat de uitgever ook te bieden heeft. Kijk hoe NRC de column van Youp gebruikt om de aandacht op z’n site en krant te vestigen. Het is duidelijk dat het geld moet worden verdiend met abonnementen en de webwinkel. De promotie door middel van de column draagt bij aan de verkoopcijfers. NRC moet dat doen in de enorme zee van landelijk nieuws. Een lokaal medium heeft veel meer exclusiviteit. Met een bericht op een site kan een lokale redactie actuele onderwerpen onder de aandacht brengen en zo een nieuwsagenda vormen en relaties met het publiek tot stand brengen.
    In de bovenstaande visie wordt nieuws neergezet als een schaars product waarvoor slechts een beperkte behoefte bestaat. Maar het gaat om verhalen die de nieuwsgierigheid prikkelen en de betrokkenheid vergroten. De meeste consumentenmerken moeten adverteren om de aandacht op hun producten te vestigen. Nieuwsmerken moeten ook zien hoe ze een publiek aan zich binden, maar zij kunnen dat doen met uitingen die ook nog eens relevant zijn voor de samenleving. Unilever betaalt fors voor aandacht op allerlei sites. Kranten krijgen dat cadeau. De uitgever die z’n verdienmodellen op orde heeft, kan daar z’n voordeel mee doen. Het is niet nodig om te denken in termen van schaarste. De aandacht voor voetbal of autosport op tv zorgt voor een grotere vraag voor artikelen of zelfs speciale tijdschriften over het onderwerp. Als er meer over lokaal nieuws wordt gesproken, is dat uiteindelijk ook goed voor de journalistiek. Maar het vergt misschien wel een modernere aanpak. De hoofdredacteur zal meer een spindoktor moeten worden die de aandacht voor maatschappelijke issues weet te organiseren.

    +1

  • Pingback: Niks mis met aggregatie, maar houd je wel aan de regels - Analyse - De Nieuwe Reporter - Journalistiek & Nieuwe Media