Hemingway

Cover van de Penguinpocket 'The Snows of Kilimanjaro'Tijdens een wandelweekend herlas ik Ernest Hemingways ‘The Snows of Kilimanjaro and Other Stories’. Mijn exemplaar, een Penguin van 160 pagina’s uit 1964, weegt minder dan mijn smartphone, het papier is dun en zacht, aan de sneden verlopend van geel naar bruin. Een oud medium, oude verhalen, verbazingwekkend modern. Verplichte kost voor schrijvers.

De achterplat vertelt dat sommige van de verhalen ‘are at least in part autobiographical’. Hemingway (1899) was tijdens zijn leven een legende, won de Nobelprijs en pleegde zelfmoord in 1961. Hij had een erfelijke ongeneeslijke stofwisselingsziekte die hem ook geestelijk trof. Meerdere van zijn directe familieleden pleegden ook zelfmoord.

Hemingway, het is veel gezegd, was een meester in het weglaten, het uitbenen van het verhaal. Hij geeft messcherp en grafisch weer wat hij zag, of fantaseerde. Als overlevende van Wereldoorlog I en ook daarna getuige van veel ellende, bediende hij zich van een harde, kale stijl. Maar schijn bedriegt. Veel wordt gesuggereerd, ook emotionaliteit, maar blijft onder de oppervlakte. Het warme vlees was er, het kale skelet vertoont de sporen.

Het titelverhaal opent de bundel. Ik bewaarde het voor het laatst, omdat ik me herinnerde hoe gruwelijk het is. De twee laatste stukken, ‘Big Two-Hearted River Part I & II’, zijn prachtige, haast idyllische beschrijvingen van een man die er met zijn rugzak en visgerei opuit trekt om alleen te zijn:

‘He felt he had left everything behind, the need for thinking, the need to write, other needs. It was all back of him.’

Sommige van de verhalen in de bundel beslaan slechts een paar pagina’s, zoals ‘A Very Short Story’. Dat behandelt de liefdesaffaire van een Amerikaanse soldaat in Italië. Hij gaat terug naar de VS; zij wil nog niet mee totdat hij een baan heeft. Dan ontmoet ze een Italiaanse officier en schrijft hem af:

‘She loved him as always, but she realized now it was only a boy-and-girl love.’

Nadat de officier haar niet trouwt, krijgt ze geen antwoord op haar brief daarover. Het slot:

‘A short time after he contracted gonorrhoea from a sales girl in a loop depeartment store while riding in a taxicab through Lincoln Park.’

‘The Snows of Kilimanjaro’ beschrijft de laatste uren van een schrijver die op safari in Afrika een langzame en pijnlijke dood sterft door een eenvoudige wondinfectie. Niets heroïsch, eerder een tragikomische plot. Tussen hallucinaties vermengd met herinneringen door maakt hij venijnige verwijten aan de vrouw die hij vanwege haar geld heeft getrouwd en die hem van zijn roeping af heeft gehouden. Die verwijten betreurt hij dan weer:

”Listen, do you think that it is fun to do this? I don’t know why I’m doing it. It’s trying to kill to keep yourself alive, I imagine.”

Alle verhalen in de bundel worden voorafgegaan door cursiefjes van enkele regels tot een paar alinea’s lang. De onderwerpen zijn meestal nog guwelijker en gewelddadiger dan de verhalen zelf. Het verband met de verhalen eronder is niet op het eerste gezicht duidelijk, ze vormen een eigen stroom in de bundel.

Bij het titelverhaal lijkt het duidelijker. Het cursiefje vertelt dat de westerlijke top van de Kilimanjaro ‘Huis van God’ wordt genoemd. Dichtbij die top ligt het karkas van een luipaard, waarvan Hemingway dan schrijft:

‘No one has explained what the leopard was seeking at that altitude.’

Filmposter voor The Snows of Kilimanjaro

Poster voor een verfilming van The Snows of Kilimanjaro (Henry King, 1952), met oa Gregory Peck, Susan Hayward en Ava Gardner, die een personage speelt dat voor de film werd verzonnen. Het einde is niet gelijk aan dat van het verhaal uit 1938.

 

Auteurs