BREKEND! Onmiddellijk! Nu! En toch geloofwaardig …

Live verslag doen van een gebeurtenis is complex. Journalisten moeten oog hebben voor relevante ontwikkelingen terwijl het publiek (ongeduldig) wacht op nieuwe feiten en duiding. Dat is geen sinecure: journalisten kennen de afloop van een gebeurtenis niet en hebben dus geen criteria om informatie te selecteren.

Live zijn alle feiten relevant, dus is het hard werken om een compleet beeld van de werkelijkheid te geven en tegelijkertijd mensen ervan te overtuigen dat die gepresenteerde versie klopt. Hoe doen journalisten dat en begrijpt en aanvaardt het publiek deze pogingen ook? Dat is de onderzoeksvraag waar Sebastiaan van der Lubben zich de komende vier jaar bij het lectoraat over gaat buigen. Hij kreeg onlangs een voucher van de HU voor dit promotie-onderzoek.

Genre

Van der Lubben richt zich in zijn onderzoek op een specifiek journalistiek genre waarmee steeds vaker steeds meer media verslag doen van (ingrijpende) gebeurtenissen als politieke debatten of campagnes, sportwedstrijden, rechtszaken of aanslagen: het liveblog. Een liveblog laat zich het best vergelijken met een journalistieke reconstructie waarin van minuut tot minuut een gebeurtenis wordt gereconstrueerd. Belangrijke verschillen: bij een liveblog gebeurt dat live en onmiddellijk (en niet achteraf, zoals bij een reconstructie) en de afloop is ongewis (terwijl de afloop bij een reconstructie vaak een belangrijk argument is om de reconstructie te maken). Checken en weergeven van feiten gebeurt in liveblogs dus direct en met een hoge mate van onzekerheid. Dat heeft consequenties voor de geloofwaardigheid.

Netwerk-effecten

Geloofwaardigheid is breed onderzocht begrip in de journalistiek, deze studie richt zich op de match tussen productie van geloofwaardigheid door journalisten en de receptie van deze geloofwaardigheid door publiek. Klassieke studies wijzen op de kwaliteit geloofwaardigheid van de afzender, het communicatiekanaal of de boodschap. Online zijn er echter netwerk-effecten die mede geloofwaardigheid bepalen en consumenten gaan ook zelf actief aan de slag met de informatie die ze krijgen aangeboden.

Geloofwaardigheid als proces

Geloofwaardigheid is zo bezien geen product, maar de uitkomst van een retorische situatie waarin journalisten hun publiek overtuigen van de geloofwaardigheid van hun berichtgeving. Doel is om deze journalistieke strategieën van geloofwaardigheid te toetsen op begrip en aanvaarding bij publiek om het retorische succes van journalisten vast te kunnen stellen. Kwalitatieve inhoudsanalyses en reconstructie-interviews moeten de productie van geloofwaardigheid in kaart brengen, experimenten en de Q Methode de receptie van deze geloofwaardigheid. Het onderzoek loopt tot 2022 en betreft Nederlandse liveblogs.

Over Journalismlab

Onderzoek in de context van de digitale wereld

Het lectoraat Kwaliteitsjournalistiek in Digitale Transitie (JournalismLab) doet aan de hand van diverse thema’s praktijkgericht onderzoek. Hierbij kijken we naar de wederkerigheid tussen drie journalistieke processen: productie, inhoud en effect.

Deel dit artikel:

Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on email

Lees meer

Thema's

Research &
automatisering

De veranderende researchpraktijk en de rol van AI

Belevenis-
journalistiek

Digitale storytelling en het effect op de consument

Nieuws-
consumptie

Verschillende vormen van nieuws en het effect ervan

Innovatie
in onderwijs

Journalistiekonderwijs in een veranderende wereld

Lokale
journalistiek

Ontwikkelingen op het gebied van lokale media

Meld je aan voor onze nieuwsbrief

Wil je op de hoogte blijven van Journalismlab en alle ontwikkelingen schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief.