Als visueel journalist ben je een homo universalis

“Zoals veel jongeren in deze tijd probeer ik een homo universalis te zijn, iemand die haar vaardigheden ontwikkelt, blijft leren, gezond leeft, voor d’r lichaam zorgt en leuk werk heeft. Als visueel journalist kom je dan aardig aan je trekken. Je bent niet alleen verantwoordelijk voor het journalistieke verhaal, maar je zoekt naar data, puzzelt over de vormgeving, en zorgt dat het technisch goed in elkaar zit. Als je geluk hebt werk je met mensen die allemaal iets anders kunnen om uiteindelijk samen iets moois te maken.”

Dat zegt visueel journalist Els Engel. Op de avond voor online infograpics vertelt ze wat ze de afgelopen jaren heeft geleerd als bedenker en vormgever van visuele journalistieke verhalen onder andere bij Dagblad De Pers, de Volkskrant, NOS en nu bij het Financieele Dagblad. Pionieren

Pionieren

“Bij de Volkskrant was het in 2009 echt pionieren. We wilden online interactieve dingen maken. Maar de website was toen nog een dingetje erbij. Dus er kwam niet veel van terecht. Nu is de website haast verleden tijd. Het draait nu om mobiel. Voor mij betekent dat dat ik niet meer met Flash werk. Ik vond dat wel jammer. Dat was wat ik op school had geleerd en waar ik, ook als ik geen opdracht had, constant mee zat te stoeien.”

visueel journalist Els Engel

visueel journalist Els Engel

“Maar ja, Flash werkt niet op de iPhone. Ik moest me omscholen, en met HTML5 leren werken. En nu ben ik opeens op redacties degene die overal verstand van heeft. Dat werkt niet altijd goed. Je maakt mooiere dingen als je kunt samenwerken met echte programmeurs. Zij kunnen ervoor zorgen dat visualisaties goed werken op verschillende platforms. Bovendien kunnen programmeurs ook helpen bij het verzamelen en analyseren van data.”

Eenvoud

“Toch moet je als visueel journalist ook oppassen dat je dingen niet te ingewikkeld maakt. Zelf maak ik het liefst grote interactieve visualisaties waarbij je veel data overzichtelijk en aantrekkelijk aan het publiek serveert. Maar je moet niet vergeten dat je als visueel journalist de meeste impact hebt met duidelijke uitleg-plaatjes. Dat kan om een simpele grafiek of om een schema gaan. Zo kan een eenvoudige koersgrafiek zoals we die bij FD gebruiken, heel verhelderend zijn bij een verhaal over de geschiedenis van een aandeel.”

“Maar ook bij zo’n eenvoudige visualisatie komt heel wat kijken. Misschien niet technisch, maar wel als het gaat om onderling overleg. De infographicmaker bij een krant is van oudsher onbegrepen. Vaak wordt gedacht dat het iemand is die een plaatje maakt bij een tekst. Maar zo werkt het niet. Een grafiek vraagt soms om aanpassing in een tekst. Of het blijkt dat er een andere visualisatie nodig is, dan een journalist in zijn hoofd heeft. Als infographicmaker kun je het best van begin af aan betrokken zijn bij journalistieke producties. Daar moet je zelf ook achteraan zitten. Bijvoorbeeld door uit te leggen hoe je in beeld denkt. Redacties zijn vaak niet onwillig om met infographicmakers te werken, maar de oude manier van verhalen maken drukt zo’n stempel op het werk dat het niet altijd lukt om de goede voornemens in praktijk te brengen.”

“Het liefst zou ik werken met een interactief team van interaction designers, datajournalisten en programmeurs die samen mooie verhalen bedenken en het nieuws op een begrijpelijke en aantrekkelijke manier in beeld brengen. Ze moeten goed bereikbaar zijn voor de rest van de redactie om ook hun verhalen begrijpelijk en aantrekkelijk te kunnen presenteren. Het lijkt erop dat we bij FD aardig die kant op gaan.”