Telefoonboek, baksteen & zeef laten zien wat datavisualisatie is

Na de duizelingwekkende draaiende spiralen die het gameverloop verbeelden van de Interactieve televisie serie The Spiral, en de overstelpende databestanden van het City SDK project dat bouwt aan één interface voor data van 8 Europese steden, komt de geblokte boodschappentas waarmee Elizabeth Turner haar presentatie over datavisualisatie ondersteunt als een goed getimed rustpunt. Turner sprak op de eerste bijeenkomst in een serie over de mogelijkheden tot visualisatie van big data georganiseerd door Waag Society en Pakhuis de Zwijger.

Meer doen met data

Als eerste haalt Turner een telefoonboek uit haar boodschappen tas. Het telefoonboek is een verzameling van alfabetisch geordende data waarin namen gekoppeld zijn aan adressen en telefoonnummers. Buitengewoon oninteressant om te lezen als je niet op zoek bent naar een specifiek telefoonnummer.  Maar kijk je ernaar als een verzameling data waar allerlei patronen uit te halen zijn, dan wordt het boeiender. Je kunt bijvoorbeeld het aantal cafés tellen in een stad als Amsterdam. Vervolgens kun je dat vergelijken met het aantal cafés zoals je die kunt vinden in een telefoonboek van 10 jaar terug. Je kunt op grond van de data uit het telefoonboek een wandeltocht organiseren langs alle lunchrooms in een bepaalde wijk. En zo verder. Kortom: een verzameling data is zo interessant als je het maakt.

Bouwsteen voor van alles

Vervolgens haalt Turner een baksteen uit haar tas. Met zulke stenen kun je niet alleen wegen aanleggen, maar ook gebouwen neerzetten. In allerlei vormen. Dat gaat ook op voor data. Het zijn bouwstenen voor een onafzienbare variatie aan plaatjes, analyses en verhalen. Waarbij het steeds gaat om de verhoudingen tussen groot en klein en patronen waarin de bouwstenen worden neergelegd.

Organiseren

Na de baksteen volgt de bakvorm. Zoals je geen taart kunt maken zonder vorm, zo kunnen je ook niets met data als je die niet in een bepaald verband zet. Wat ga je doen? Dingen vergelijken in de tijd? Een kaart gebruiken? Verbanden laten zien? Of een echt verhaal vertellen? Zoals data worden opgediend, zo worden ze gegeten.

Filteren

Dan komt een zeef uit de tas. Een zeef helpt je om uit een substantie precies dat te halen dat je nodig hebt. Ook bij datavisualisaties is het filteren van informatie een krachtige methode om betekenis te ontlenen aan grote hoeveelheden data. Het kiezen van het aantal mogelijkheden voor het filteren van data is een van de lastige beslissingen die de datavisualisator moet maken.

Storytelling

Tot slot haalt Turner een hoofddoek uit haar tas. De print op de doek verbeeldt een verhaal over het lot van de mens, van geboorte tot aan de dood. Dat is natuurlijk waar data vooral voor te gebruiken zijn: voor het vertellen van verhalen waarvan de bouwstenen verborgen zitten in computers en archieven en.  Door creatieve samenwerking van programmeurs, data-analisten en vormgevers kunnen daar prachtige verhalen van worden gemaakt

Auteurs