De nieuwe journalist: van verhalenverteller naar digitaal ontwerper

Daan Louter stuurde op zijn 21ste deze animatie naar de Visuals afdeling van The Guardian. Als je dat bekijkt, begrijp je wat digitaal ontwerpen met informatie kan doen.

Wat je ziet is speels, eenvoudig en effectief. Het toont Daan als iemand die met humor naar zichzelf kijkt en tegelijkertijd zijn ambitie serieus neemt. Het laat ook zien dat Daan weet waar de beoogde lezer naar op zoek is: iemand die aanvoelt hoe je met nieuwe media communiceert en daar zelf vorm aan kan geven. Geen wonder dat hij tien minuten nadat hij zijn open sollicitatie had verstuurd een mail terug kreeg van The Guardian met de vraag: Wanneer wil je beginnen?

Daan is nu 24, maakte producties als Firestorm, en woont inmiddels in Londen. Na een jaar journalistieke opleiding in Tilburg, keerde hij die school de rug toe – “te ouderwets” –  koos voor een studie digitaal ontwerper en wilde daarmee iets in de journalistiek. Waar kon hij beter terecht dan bij het Walhalla van de visuele digitale journalistiek:  The Guardian Visuals Team?

Daan vertelde over zijn nog prille carrière op 16 april in Amsterdam op de conferentie ‘De Hoofdpersoon’. De titel van zijn bijdrage: The reader as the protagonist. Dat stond haaks op de andere presentaties van deze conferenties die uitgingen van een bron, of, in een enkel geval, de journalist als hoofdpersoon van een journalistiek verhaal.

Maar de lezer?

Mindset

Digitaal werk je met een ander canvas, legt Daan uit. Je kunt dingen laten bewegen, je informatie op elk moment actualiseren en je kunt de gebruikers zelf invloed laten uitoefenen op het materiaal dat je aanbiedt. Die nieuwe mogelijkheden vragen om een nieuwe manier van denken. Je vraagt je niet als eerste af welk verhaal je het best kunt vertellen, maar welke middelen het best passen bij de informatie die je wilt presenteren.

Neem vluchtelingen. We kennen de verhalen. Hoe dramatisch ook, het begint soms te vervelen. Maar breng het eens als een game waarbij je als lezer zelf kunt bepalen welke keuzes je maakt als vluchteling – dan komt de wereld van de vluchteling ineens een stuk dichterbij.

Een voorbeeld daarvan zie je hier: Refugee Challenge. Verplaats je in een Syrische vluchteling en zie wat de gevolgen zijn van de keuzes die je maakt.

Een ander voorbeeld is het project The Pontificator. De vraag bij The Guardian was: hoe krijg je lezers geïnteresseerd in de verkiezing van een nieuw paus? Antwoord: laat ze zelf op basis van een aantal criteria hun eigen paus kiezen. Resultaat: levendige discussie op sociale media over de ideale achtergrond van een paus.

Passé

Is de ‘print mindset’ passé? Lijkt me niet. Goede lineaire verhalen met een kop en een staart blijven lezers trekken. Maar het denken in termen van verhalen met hoofdpersonen moet niet de mal zijn waarin je alle informatie probeert te gieten. Uiteindelijk gaat het bij goede journalistiek om de vraag: wat is in welke situatie het beste middel om mijn informatie over te brengen?  Het digitale canvas biedt daarvoor nieuwe mogelijkheden die om een nieuwe manier van denken vraagt.