Een sterke inhoud is niet voldoende voor goede onderzoeksjournalistiek. Je moet publiek trekken. Vooral digitaal publiek. Want niemand zal durven beweren dat de toekomst van de journalistiek bij de papieren krant ligt. Dat zei vice president van het door Rupert Murdoch opgerichte News Corp, Raju Narisetti op een bijeenkomst in de Balie over de toekomst van de onderzoeksjournalistiek op 22 augustus in Amsterdam.
“Een moderne definitie van onderzoeksjournalistiek kan het niet zonder de bewering dat je meer mensen moet vinden die jouw verhalen willen lezen,” zegt Narisetti.
Beleving
Maar waar vind je het gouden ei? Hoe bind je een publiek aan je dat overal en nergens digitaal aan het snacken is, wars van gevestigde reputaties en zwaarwichtige informatie?
Je kon er op wachten. Ook Narisetti laat het E-woord vallen: experience. Daar draait het om. Ook de journalistiek moet de omslag maken van Inhoud naar Beleving
Dat betekent voor de journalistiek een juiste combinatie van woorden, beelden, video’s, geluid, interactieve kaarten en graphics, en toegankelijke databases. En dat kan alleen op het web.
Maar pas op, zegt Narisetti. De meeste mensen consumeren het nieuws via smartphone of tablet. En dan heb je niets aan een mooi geschreven anekdotische lead van zes alinea’s. Je scrolt niet zes schermpjes om tot de kern van het verhaal te komen.
Designers
Om de beleving direct voelbaar te maken voor elk medium heb je technici nodig. Ontwikkelaars. Niet aan het eind van het proces, als je je verhaal af hebt, maar aan het begin. Haal de technici en designers de redactie binnen en maak samen je verhaal, uhh, de journalistieke beleving.
En dan nog iets, zegt Narisetti. Op de scholen voor journalistiek leer je altijd: show, don’t tell. Dat is achterhaald. Het gaat nu om een combinatie van ‘show’ en ‘tell’. Laat zoveel mogelijk zien met woorden en beelden, maar leg ook uit hoe mensen een database kunnen gebruiken, hoe ze door het verhaal kunnen manoeuvreren, en wat het allemaal betekent wat je voorschotelt.
Hollywood
“Breng je zo niet Hollywood naar Fleetstreet?” wil gespreksleider Lennart Booy weten. De zaal gromt mee. “Journalistiek verwordt zo tot entertainment.” “Waar ligt de grens?” wil iemand weten. Een ander zegt dat het helemaal niet erg is om een klein publiek te hebben, als je je werk maar goed doet. “Waarom moeten we op onze knieën voor de smaak van het publiek?” wil weer een ander weten.
Narisetti heft z’n handen in ongeloof. “Ik begrijp niet wat erop tegen is om een goed verhaal te vertellen dat veel mensen willen lezen?” zegt hij. Maar daarmee krijgt hij de zaal niet mee. De calvinistische geest is uit de fles. In Holland doen wij dat anders mijnheer Narisetti van het grote kapitalistische News Corp, lijkt een deel van het publiek te willen zeggen.
Robert Redford
Ik kan het niet laten Narisetti bij te vallen. De geschiedenis geeft hem gelijk, zeg ik. De gloriedagen van de onderzoeksjournalistiek zijn ingeluid door mensen als Ida Tarbell die oliebaron Rockefeller op de knieën kreeg doordat ze had nagedacht over de manier waarop ze een zo groot mogelijk publiek kon bereiken. Dat deed ze via het toen populaire genre van het vervolgverhaal in de in opkomst zijnde populaire tijdschriften. En wat dacht je van Watergate? Dat zou geen icoon voor de onderzoeksjournalistiek zijn geworden zonder het verzoek van Hollywood regisseur Robert Redford aan Woodward en Bernstein om hun verhaal vooral geschikt te maken voor een bioscoop film.
Natuurlijk wordt er soms teveel naar het mooie verhaal gekeken. Het is niet moeilijk om in populaire journalistieke producties te wijzen op datavisualisaties en video’s die niet meer doen dan je een tijd aan het scherm kluisteren. Maar dat wil niet zeggen dat het geen zin heeft om te zoeken naar verhaalvormen waar het publiek behoefte aan heeft. De onderzoeker Mark Feldstein wijst erop dat het succes van onderzoeksjournalistiek de afgelopen 150 jaar te maken heeft met een subtiel spel van vraag en aanbod. Waarbij het aan de aanbodkant vooral gaat om het creatief gebruik maken van nieuwe technieken.
