Waarom de formule leuk & leerzaam is.

Studenten werken gericht aan een publicabel verhaal en passen verschillende journalistieke technieken toe, zoals het schrijven van een anekdotische lead, het raadplegen van deskundigen en het opsporen van relevante cijfers. En wat misschien nog wel het beste is: ze kunnen niet beginnen voordat de kernalinea (nut graph) is geformuleerd, en wel zo dat het met cijfers kan worden ondersteund. Een ander voordeel is dat je deze vorm heel goed in losse onderdelen kunt bespreken en oefenen. Ik doe het meestal zo. Ik leg het idee uit, laat een paar voorbeelden zien en laat ze dan (1) een onderwerp bedenken waarover ze het willen hebben (het mag alles zijn, zo groot en klein als je maar wilt, als er maar cijfers over te vinden zijn, en gerenommeerde deskundigen die er hun licht over kunnen laten schijnen – dat hoort bij het vooronderzoek); (2) de kernalinea formuleren; dat mag ook 1 zin zijn. Dat is stof voor een hele les. Je kunt het over hypothese hebben, over de zin om van te voren al te weten waar je het over gaat hebben; over het gevaar van tunnelvisies en hoe dat te voorkomen; (3) minimaal twee deskundigen vinden die zich met het onderwerp bezig houden. Dat hoeft niet perse een professor te zijn. Ze mogen ook eerst eens gaan shoppen bij ouderejaars studenten van een universiteit die een studie doen binnen het vakgebied dat met het onderwerp heeft te maken. Vaak komen ze via een student dan uiteindelijk toch nog bij de prof. Daar hoeven ze maar een of twee quootjes van, maar dan wel precies de goede; (4) de cijfers; dat wordt dus in archieven zoeken en onderzoek napluizen; (5) en dan het leukste voor velen; twee personen vinden die het levend voorbeeld zijn van het drama dat in de nut graph wordt beschreven. Hier is volop ruimte om te oefenen met het schrijven van anekdotes. Beschrijf de persoon, vergeet het conflict niet en laat een stem horen. En weer moet dat alles uiteindelijk worden ingekort tot de kale kern. (6) een foto die laat zien wat in de eerste alinea’s staat beschreven. Want van alle kanten moet duidelijk zijn: je mag zo mooi schrijven als je wilt, graag zelfs, maar het moet aannemelijk zijn.