{"id":8837,"date":"2014-06-17T09:24:54","date_gmt":"2014-06-17T09:24:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/?p=8837"},"modified":"2021-07-08T07:30:17","modified_gmt":"2021-07-08T07:30:17","slug":"aandeelhoudersmodel-laat-journalistiek-wankelen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/aandeelhoudersmodel-laat-journalistiek-wankelen\/","title":{"rendered":"Aandeelhoudersmodel doet journalistiek wankelen"},"content":{"rendered":"

Journalistiek bedrijven is steeds vaker ook risicovol ondernemen, dat is inmiddels wel duidelijk. Maar als alleen winstmaximalisatie het doel is, is de bedrijfstak gedoemd, ontdekte onderzoekster Mathilde Sanders. \u2018Buitenlandse beursgenoteerde eigenaren zijn de hoofdrolspelers in het zwarte scenario\u2019<\/strong><\/p>\n

Promovendus Mathilde Sanders<\/a> deed bij de Erasmus Universiteit het afgelopen jaar onderzoek naar vier soorten eigenaren van mediabedrijven<\/a>: investeerders, werknemers, klanten, \u2018non-profits\u2019. Sanders hield daarvoor onder meer 23 interviews met leden van hoofdredacties en aandeelhouders van Nederlandse en Vlaamse nieuwsmediabedrijven. Ook analyseerde ze data uit jaarverslagen en redactiestatuten.<\/p>\n

Uit de interviews bleek dat een breed gedeelde belangrijke motivatie van nieuwsmediabedrijven nog altijd was het produceren van \u2018betrouwbare informatie\u2019 die nieuwsconsumenten trekt, om die (eyeballs) te kunnen \u2018verkopen\u2019 aan adverteerders en andere klanten. Dat was de geruststellende conclusie, maar tegelijk zo ongeveer de enige in die categorie. Uit het merendeel van het onderzoek doemt een onheilspellender beeld op. <\/p>\n

Kwetsbaar<\/strong>
\nNeem de verhouding tussen inkomsten uit adverteerders en abonnees. Die was tot de eind vorige eeuw aardig in balans, schommelend rond de 50\/50%. Maar bij heel wat nieuwsbedrijven is dat nu eerder 30\/70%. Sanders: \u2018Bij sommige nieuwsmediabedrijven is nog maar 5 procent van omzet afkomstig van commerci\u00eble adverteerders, terwijl circa 80 procent van de omzet van de lezersmarkt komt.\u2019 Dan ben je kwetsbaar omdat je risico\u2019s moeilijker kunt spreiden. <\/p>\n

Het omgekeerd is ook al niet ideaal, stelt Sanders. ‘Te grote afhankelijkheid van adverteerders is eveneens nadelig omdat op bijvoorbeeld smartphones geen ruimte is voor banners.\u2018 En naarmate de omzet uit adverteerders dominanter wordt, neemt het risico toe dat redacties gevoeliger zijn voor de wensen van adverteerders, en de nieuwskeuzes daarvan laten afhangen. Sanders zag bijvoorbeeld al dat hoe meer commerci\u00eble en financi\u00eble verantwoordelijkheden een hoofdredacteur had, hoe meer deze geneigd was om de aandeelhouder te dienen in plaats van de nieuwsconsument.<\/p>\n

Sprinkhanen<\/strong>
\nSanders laat ook zien dat met name beursgenoteerde bedrijven met investeerders als aandeelhouders \u2013 investor-owners<\/em> – vaak dividend uitkeerden ondanks verliezen, en zo dus vermogen uit de onderneming halen. \u2018Bijna geen enkele van de onderzochte bedrijven in handen van non-profits, werknemers of klanten keerde dividend uit,\u2019 benadrukt Sanders. Investeerders met een beursnotering presteerden ook het slechtst voor wat betreft de solvabiliteit en liquiditeit, een maat voor schuldenpositie en levensvatbaarheid van een bedrijf. Het waren ook deze bedrijven die in de analyse van Sanders lieten zien vooral voor korte termijn winsten te gaan, het minst te investeren in redactionele innovatie, en zich het minste te bekommeren om het cre\u00ebren van toegevoegde waarde voor de nieuwsconsument. <\/p>\n

Sanders noemt ze niet met zoveel woorden, maar beaamt dat de zogenaamde sprinkhanen of private equity<\/a><\/em> in dezelfde categorie zitten als de investor-owners<\/em>. Beursgenoteerde bedrijven staan alleen meer in de schijnwerpers en onder druk om ieder kwartaal publiekelijk goede cijfers te presenteren dan private equity<\/em>. De sprinkhanen, die de markt afgrazen naar slapend kapitaal om vervolgens met bonussen bestuurders te verleiden de boel te verkopen<\/a>, vallen in de categorie die in de wetenschappelijke literatuur ’transactionele\u2019 eigenaren heten. \u2018Eigenaren die zich meestel minder verwant voelen met een nieuwspublicatie,’ aldus Sanders, ‘en die het vooral gaat om maximale korte termijn winsten.’ Ze heeft aan de ge\u00efnterviewden beloofd niet man en paard te noemen, maar het zal de ingevoerde lezer duidelijk zijn dat het hier gaat om investeerders als Mecom. \u2018Een buitenlandse beursgenoteerde \u2018transactionele\u2019 eigenaar is het zwarte scenario van veel respondenten.\u2019<\/p>\n

Journalistiek bloed<\/strong>
\nUit de gesprekken met hoofdredacteuren en aandeelhouders kwam ook de \u2018ideale\u2019 eigenaar van een nieuwsmediabedrijf naar boven. \u2018Dat is iemand die zowel de commerci\u00eble als de maatschappelijke doelstelling van een nieuwsbedrijf omarmt,’ aldus Sanders. \u2018Maar wel een die bovenal de redactie beschermt tegen de druk van adverteerders.\u2019 Oftewel, Sanders gunt ook journalistieke kwaliteit de kans om waarde toe te voegen aan nieuwsproductie. Dat betekent dat redacties meer in de gelegenheid moeten worden gesteld om te laten zien wat ze aan journalistieke kwaliteit te bieden hebben. <\/p>\n

Het werk van hoofdredacties wordt ook vergemakkelijkt als oud-journalisten of media-experts met \u2018journalistiek bloed\u2019 zijn vertegenwoordigd in directies en raden van commissarissen, bleek Sanders nog uit de gesprekken. Maar ook daarin biedt het aandeelhoudersmodel weinig hoop. \u2018Bij veel van de grotere bedrijven met investeerders als aandeelhouders is dat niet het geval.\u2019<\/p>\n

Mathilde Sanders deed haar onderzoek met steun van het Stimuleringsfonds voor de Pers, het Lucas-Ooms Fonds en de NVJ. <\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Journalistiek bedrijven is steeds vaker ook risicovol ondernemen, dat is inmiddels wel duidelijk. Maar als alleen winstmaximalisatie het doel is, is de bedrijfstak gedoemd, ontdekte onderzoekster Mathilde Sanders. \u2018Buitenlandse beursgenoteerde eigenaren zijn de hoofdrolspelers in het zwarte scenario\u2019 Promovendus Mathilde Sanders deed bij de Erasmus Universiteit het afgelopen jaar onderzoek naar vier soorten eigenaren van […]<\/p>","protected":false},"author":42,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[4347],"coauthors":[],"class_list":["post-8837","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artikel","tag-overig"],"acf":[],"yoast_head":"\nJournalismlab – Aandeelhoudersmodel doet journalistiek wankelen<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Journalistiek bedrijven is steeds vaker ook risicovol ondernemen. Maar dat kan slimmer.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/aandeelhoudersmodel-laat-journalistiek-wankelen\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Journalismlab – Aandeelhoudersmodel doet journalistiek wankelen\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Journalistiek bedrijven is steeds vaker ook risicovol ondernemen. Maar dat kan slimmer.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/aandeelhoudersmodel-laat-journalistiek-wankelen\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Journalismlab\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-06-17T09:24:54+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-07-08T07:30:17+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Journalismlab\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Journalismlab\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/aandeelhoudersmodel-laat-journalistiek-wankelen\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/aandeelhoudersmodel-laat-journalistiek-wankelen\/\"},\"author\":{\"name\":\"Journalismlab\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/person\/97b7ad4e9b9234c5a7bdc146d7008de6\"},\"headline\":\"Aandeelhoudersmodel doet journalistiek wankelen\",\"datePublished\":\"2014-06-17T09:24:54+00:00\",\"dateModified\":\"2021-07-08T07:30:17+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/aandeelhoudersmodel-laat-journalistiek-wankelen\/\"},\"wordCount\":713,\"commentCount\":2,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#organization\"},\"keywords\":[\"Overig\"],\"articleSection\":[\"Artikel\"],\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/aandeelhoudersmodel-laat-journalistiek-wankelen\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/aandeelhoudersmodel-laat-journalistiek-wankelen\/\",\"url\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/aandeelhoudersmodel-laat-journalistiek-wankelen\/\",\"name\":\"Journalismlab – Aandeelhoudersmodel doet journalistiek wankelen\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#website\"},\"datePublished\":\"2014-06-17T09:24:54+00:00\",\"dateModified\":\"2021-07-08T07:30:17+00:00\",\"description\":\"Journalistiek bedrijven is steeds vaker ook risicovol ondernemen. Maar dat kan slimmer.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/aandeelhoudersmodel-laat-journalistiek-wankelen\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/aandeelhoudersmodel-laat-journalistiek-wankelen\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/aandeelhoudersmodel-laat-journalistiek-wankelen\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Overig\",\"item\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/thema\/overig\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Aandeelhoudersmodel doet journalistiek wankelen\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/\",\"name\":\"Journalismlab\",\"description\":\"Lectoraat journalistiek van de Hogeschool Utrecht\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#organization\",\"name\":\"Journalismlab\",\"url\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/journalismlab-footer.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/journalismlab-footer.png\",\"width\":503,\"height\":84,\"caption\":\"Journalismlab\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/person\/97b7ad4e9b9234c5a7bdc146d7008de6\",\"name\":\"Journalismlab\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/person\/image\/f05eef306597ac9e3bf455d656775d30\",\"url\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/journalismlab-favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/journalismlab-favicon.png\",\"caption\":\"Journalismlab\"},\"url\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/author\/journalismlab\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Journalismlab – Aandeelhoudersmodel doet journalistiek wankelen","description":"Journalistiek bedrijven is steeds vaker ook risicovol ondernemen. Maar dat kan slimmer.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/aandeelhoudersmodel-laat-journalistiek-wankelen\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"Journalismlab – Aandeelhoudersmodel doet journalistiek wankelen","og_description":"Journalistiek bedrijven is steeds vaker ook risicovol ondernemen. Maar dat kan slimmer.","og_url":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/aandeelhoudersmodel-laat-journalistiek-wankelen\/","og_site_name":"Journalismlab","article_published_time":"2014-06-17T09:24:54+00:00","article_modified_time":"2021-07-08T07:30:17+00:00","author":"Journalismlab","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Journalismlab","Estimated reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/aandeelhoudersmodel-laat-journalistiek-wankelen\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/aandeelhoudersmodel-laat-journalistiek-wankelen\/"},"author":{"name":"Journalismlab","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/person\/97b7ad4e9b9234c5a7bdc146d7008de6"},"headline":"Aandeelhoudersmodel doet journalistiek wankelen","datePublished":"2014-06-17T09:24:54+00:00","dateModified":"2021-07-08T07:30:17+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/aandeelhoudersmodel-laat-journalistiek-wankelen\/"},"wordCount":713,"commentCount":2,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#organization"},"keywords":["Overig"],"articleSection":["Artikel"],"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.journalismlab.nl\/aandeelhoudersmodel-laat-journalistiek-wankelen\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/aandeelhoudersmodel-laat-journalistiek-wankelen\/","url":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/aandeelhoudersmodel-laat-journalistiek-wankelen\/","name":"Journalismlab – Aandeelhoudersmodel doet journalistiek wankelen","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#website"},"datePublished":"2014-06-17T09:24:54+00:00","dateModified":"2021-07-08T07:30:17+00:00","description":"Journalistiek bedrijven is steeds vaker ook risicovol ondernemen. Maar dat kan slimmer.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/aandeelhoudersmodel-laat-journalistiek-wankelen\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.journalismlab.nl\/aandeelhoudersmodel-laat-journalistiek-wankelen\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/aandeelhoudersmodel-laat-journalistiek-wankelen\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Overig","item":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/thema\/overig\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Aandeelhoudersmodel doet journalistiek wankelen"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#website","url":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/","name":"Journalismlab","description":"Lectoraat journalistiek van de Hogeschool Utrecht","publisher":{"@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#organization","name":"Journalismlab","url":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/journalismlab-footer.png","contentUrl":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/journalismlab-footer.png","width":503,"height":84,"caption":"Journalismlab"},"image":{"@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/person\/97b7ad4e9b9234c5a7bdc146d7008de6","name":"Journalismlab","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/person\/image\/f05eef306597ac9e3bf455d656775d30","url":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/journalismlab-favicon.png","contentUrl":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/journalismlab-favicon.png","caption":"Journalismlab"},"url":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/author\/journalismlab\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8837","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/42"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8837"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8837\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20022,"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8837\/revisions\/20022"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8837"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8837"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8837"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=8837"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}