{"id":8500,"date":"2014-05-15T23:10:39","date_gmt":"2014-05-15T23:10:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/?p=8500"},"modified":"2021-07-08T07:38:13","modified_gmt":"2021-07-08T07:38:13","slug":"masterclass-van-jutta-chorus-een-portret-schrijven","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/masterclass-van-jutta-chorus-een-portret-schrijven\/","title":{"rendered":"Masterclass van Jutta Chorus: een portret schrijven"},"content":{"rendered":"

\u201cMet een eigen toon heb je meer toegang tot de lezer,\u201d zegt Jutta Chorus aan het eind van haar masterclass Het Portret. In de voorafgaande drie uur heeft ze het woord ’toon’ niet \u00e9\u00e9n keer gebezigd. Toch lijkt deze zin een mooie samenvatting van wat zij heeft te zeggen.<\/p>\n

Jutta Chorus geeft de masterclass\u00a0 voor mensen die hebben geholpen bij de organisatie van de jaarlijkse conferentie<\/a> van de Stichting Verhalende Journalistiek die op 16 mei wordt gehouden.<\/p>\n

Op stiletto hakken en gekleed in een korte zwarte jurk leest Chorus, met heldere stem een passage uit haar boek \u2018Beatrix\u2019.<\/p>\n

Proloog<\/h4>\n

In de Proloog van haar boek schrijft Jutta Chorus hoe ze als dertienjarig meisje dat net van Den Haag naar \u201chet boerendorp\u201d Lage Mierde in Brabant was verhuisd onder de indruk raakt van Beatrix die dan net wordt gekroond. \u201cEen ongekende Oranjeliefde maakte zich van mij meester \u2013 die had ik niet van huis uit en zeker niet uit het dorp, waar nooit iemand de vlag uitstak.\u201d Ze legt een plakboek aan. Bij de inhuldiging ziet ze op televisie Beatrix met Juliana op het balkon van het Paleis op de Dam staan. Ze ziet ook de rookbom en hoort het gejoel van het publiek. In haar plakboek schrijft ze bij een foto van de oude en nieuwe koningin verontwaardigd: \u201cHun woorden werden overstemd.\u201d Aan het eind van de Proloog schrijft Chorus dat ze het Boek \u2018Beatrix heef geschreven \u201cniet met de onbekommerde liefde van een dertienjarige, maar met afstand, begrip, verwondering en soms met verbazing.\u201d<\/p>\n

Ondertussen heb je als lezer wel kennis gemaakt met dertienjarige Jutta Chorus en haar fascinatie voor een koningin die haar leven lang vecht om het onmogelijke te bewijzen: dat ze de plaats verdient die haar door het lot is toegevallen.<\/p>\n

Vast zitten<\/h4>\n

In de masterclass vertelt Chorus dat ze op een gegeven moment vast zat met het schrijven. Het eerste hoofdstuk was te stijf. Ze moest het herschrijven. Dat lukte pas toen ze besloot vast het voorwoord te schrijven. \u201cDoor dat te doen, werd me duidelijk hoe ik zelf in mijn verhaal stond.\u201d<\/p>\n

In het fragment dat Chorus voorleest wordt Beatrix door toenmalig directeur van het Stedelijk museum in Amsterdam Rudi Fuchs gevraagd of ze en tentoonstelling wil organiseren over hedendaagse kunst in Nederland. Beatrix twijfelt. Als koningin mag ze geen eigen smaak tonen. Dat is precies het verwijt dat ze later bij de opening van de tentoonstelling van de Volkskrant krijgt. \u201cBeatrix heeft geen smaak\u201d, luidt de kop boven een recensie van Lucette ter Borg. Het is een \u00a0tentoonstelling \u201cwaarop je snakt naar een standpunt, willekeurig welk.\u201d Beatrix is ontzet, maar brengt dat niet naar buiten.<\/p>\n

Hoe schrijf je nou zo\u2019n intiem portret van Beatrix zonder de koning zelf te spreken, of de archieven van het Koninklijk Huis te raadplegen?<\/p>\n

Bronnen<\/b><\/h4>\n

Allereerst door bronnen te vinden die met je willen praten. Voor Chorus was dat in de eerste plaats \u201cde onderkoning van Nederland\u201d, vicepresident van de Raad van State, Herman Tjeenk Willink. Chorus ziet Tjeenk Willink op een receptie, wordt aan hem voorgesteld en vertelt over haar plan om een boek over Beatrix te schrijven. Willink heeft vertrouwen in Chorus. Hij heeft haar boek In de ban van Fortuyn<\/i> gelezen en vindt het een vorm van serieuze geschiedschrijving. Ook Bas de Gaay Fortman, die Beatrix in haar jonge jaren heeft gekend, is een belangrijk bron, evenals de hofdame Mient Boellaard.<\/p>\n

Conflict<\/b><\/h4>\n

Bronnen alleen is natuurlijk niet genoeg. Je moet in een vroeg stadium het thema van je verhaal vinden. Wat drijft je hoofdpersoon? Als je een antwoord op die vraag hebt, kun je verder gaan zoeken en je materiaal ordenen. Het kan gebeuren dat je je indruk later bijstelt, maar je moet een idee hebben van het kernconflict waar je protagonist mee worstelt.<\/p>\n

Chorus heeft dat wat Beatrix betreft gevonden in het boek dat Hella Haasse schreef ter gelegenheid van Beatrix\u2019 18e<\/sup> verjaardag, waarin Beatrix zegt: \u201cIk ben geboren als koningin, maar ik moet laten zien dat ik dit kan.\u201d Daar komt bij dat Beatrix zich schaamt voor haar vader en moeder, die in haar ogen als kinderen zijn omgegaan met de aan hen opgelegde taak. Juliana door de Greet Hoffmans affaire en Bernhard door zijn hang naar avontuur.<\/p>\n

Scenes<\/b><\/h4>\n

Je hebt je materiaal, je hebt het centrale conflict, en dan? Dan komen de scenes. Scene by scene construction, <\/i>zoals Tom Wolfe het omschrijft. De scenes moeten je thema illustreren en emoties weergeven door de keuze van details. Ze moeten ook de personen in de context zetten waarin ze leven.<\/p>\n

Om goede scenes te kunnen schrijven moet je veel en goed observeren. Met mensen meegaan. De plaatsen kennen waar ze komen. Zien hoe ze met anderen omgaan en hoe ze reageren op moeilijke situaties. En vooral: achter de schermen zoeken. Wat speelt zich af achter Beatrix\u2019 stalen kapsel?<\/p>\n

Chorus noemt het boek De zaak 40\/61<\/i> waarvoor Harry Mulisch 80 dagen het proces tegen de SS-er Adolf Eichmann volgt. \u201cMulisch laat heel precies zien wat hij ziet. Hij gaat steeds meer door die man heenkijken.\u201d<\/p>\n

Monteren<\/b><\/h4>\n

\u201cJe moet de scenes als in een film monteren,\u201d zegt Chorus. Zoeken naar tegenstellingen en wisseling in perspectief. Kies je \u00a0in de ene scene voor de binnenwereld, schrijf dan de volgende scene over de buitenwereld.<\/p>\n

Dat wordt aan het slot van de training geoefend. Ieder moest een foto meenemen waarop zij zelf stond afgebeeld in het gezin van herkomst. Daar moeten nu twee alinea\u2019s over worden geschreven. De eerste beschrijft de foto vanuit het perspectief van een buitenstaander, de tweede vanuit je eigen perspectief.<\/p>\n

Het werkt. Uit al die op het eerste gezicht saaie familiekiekjes komen binnen een kwartier prachtige dramatische verhalen naar voren. Jutta Chorus weet in al die verhaaltjes scherp de eigen toon aan te wijzen, maar ook de plekken waar die mist als het verhaal overgaat in algemene beschrijvingen. \u201cIn de journalistiek leer je in formules te schrijven, in de verhalende journalistiek leer je dat weer af.\u201d<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201cMet een eigen toon heb je meer toegang tot de lezer,\u201d zegt Jutta Chorus aan het eind van haar masterclass Het Portret. In de voorafgaande drie uur heeft ze het woord ’toon’ niet \u00e9\u00e9n keer gebezigd. Toch lijkt deze zin een mooie samenvatting van wat zij heeft te zeggen. Jutta Chorus geeft de masterclass\u00a0 voor […]<\/p>","protected":false},"author":42,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[4346],"coauthors":[],"class_list":["post-8500","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artikel","tag-productie"],"acf":[],"yoast_head":"\nJournalismlab – Masterclass van Jutta Chorus: een portret schrijven<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Masterclass journaliste Jutta Chorus\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/masterclass-van-jutta-chorus-een-portret-schrijven\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Journalismlab – Masterclass van Jutta Chorus: een portret schrijven\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Masterclass journaliste Jutta Chorus\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/masterclass-van-jutta-chorus-een-portret-schrijven\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Journalismlab\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-05-15T23:10:39+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-07-08T07:38:13+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Journalismlab\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Journalismlab\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/masterclass-van-jutta-chorus-een-portret-schrijven\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/masterclass-van-jutta-chorus-een-portret-schrijven\/\"},\"author\":{\"name\":\"Journalismlab\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/person\/97b7ad4e9b9234c5a7bdc146d7008de6\"},\"headline\":\"Masterclass van Jutta Chorus: een portret schrijven\",\"datePublished\":\"2014-05-15T23:10:39+00:00\",\"dateModified\":\"2021-07-08T07:38:13+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/masterclass-van-jutta-chorus-een-portret-schrijven\/\"},\"wordCount\":995,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#organization\"},\"keywords\":[\"Productie\"],\"articleSection\":[\"Artikel\"],\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/masterclass-van-jutta-chorus-een-portret-schrijven\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/masterclass-van-jutta-chorus-een-portret-schrijven\/\",\"url\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/masterclass-van-jutta-chorus-een-portret-schrijven\/\",\"name\":\"Journalismlab – Masterclass van Jutta Chorus: een portret schrijven\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#website\"},\"datePublished\":\"2014-05-15T23:10:39+00:00\",\"dateModified\":\"2021-07-08T07:38:13+00:00\",\"description\":\"Masterclass journaliste Jutta Chorus\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/masterclass-van-jutta-chorus-een-portret-schrijven\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/masterclass-van-jutta-chorus-een-portret-schrijven\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/masterclass-van-jutta-chorus-een-portret-schrijven\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Productie\",\"item\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/thema\/productie\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Masterclass van Jutta Chorus: een portret schrijven\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/\",\"name\":\"Journalismlab\",\"description\":\"Lectoraat journalistiek van de Hogeschool Utrecht\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#organization\",\"name\":\"Journalismlab\",\"url\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/journalismlab-footer.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/journalismlab-footer.png\",\"width\":503,\"height\":84,\"caption\":\"Journalismlab\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/person\/97b7ad4e9b9234c5a7bdc146d7008de6\",\"name\":\"Journalismlab\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/person\/image\/f05eef306597ac9e3bf455d656775d30\",\"url\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/journalismlab-favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/journalismlab-favicon.png\",\"caption\":\"Journalismlab\"},\"url\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/author\/journalismlab\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Journalismlab – Masterclass van Jutta Chorus: een portret schrijven","description":"Masterclass journaliste Jutta Chorus","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/masterclass-van-jutta-chorus-een-portret-schrijven\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"Journalismlab – Masterclass van Jutta Chorus: een portret schrijven","og_description":"Masterclass journaliste Jutta Chorus","og_url":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/masterclass-van-jutta-chorus-een-portret-schrijven\/","og_site_name":"Journalismlab","article_published_time":"2014-05-15T23:10:39+00:00","article_modified_time":"2021-07-08T07:38:13+00:00","author":"Journalismlab","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Journalismlab","Estimated reading time":"5 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/masterclass-van-jutta-chorus-een-portret-schrijven\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/masterclass-van-jutta-chorus-een-portret-schrijven\/"},"author":{"name":"Journalismlab","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/person\/97b7ad4e9b9234c5a7bdc146d7008de6"},"headline":"Masterclass van Jutta Chorus: een portret schrijven","datePublished":"2014-05-15T23:10:39+00:00","dateModified":"2021-07-08T07:38:13+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/masterclass-van-jutta-chorus-een-portret-schrijven\/"},"wordCount":995,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#organization"},"keywords":["Productie"],"articleSection":["Artikel"],"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.journalismlab.nl\/masterclass-van-jutta-chorus-een-portret-schrijven\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/masterclass-van-jutta-chorus-een-portret-schrijven\/","url":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/masterclass-van-jutta-chorus-een-portret-schrijven\/","name":"Journalismlab – Masterclass van Jutta Chorus: een portret schrijven","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#website"},"datePublished":"2014-05-15T23:10:39+00:00","dateModified":"2021-07-08T07:38:13+00:00","description":"Masterclass journaliste Jutta Chorus","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/masterclass-van-jutta-chorus-een-portret-schrijven\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.journalismlab.nl\/masterclass-van-jutta-chorus-een-portret-schrijven\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/masterclass-van-jutta-chorus-een-portret-schrijven\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Productie","item":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/thema\/productie\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Masterclass van Jutta Chorus: een portret schrijven"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#website","url":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/","name":"Journalismlab","description":"Lectoraat journalistiek van de Hogeschool Utrecht","publisher":{"@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#organization","name":"Journalismlab","url":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/journalismlab-footer.png","contentUrl":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/journalismlab-footer.png","width":503,"height":84,"caption":"Journalismlab"},"image":{"@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/person\/97b7ad4e9b9234c5a7bdc146d7008de6","name":"Journalismlab","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/person\/image\/f05eef306597ac9e3bf455d656775d30","url":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/journalismlab-favicon.png","contentUrl":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/journalismlab-favicon.png","caption":"Journalismlab"},"url":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/author\/journalismlab\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8500","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/42"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8500"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8500\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20039,"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8500\/revisions\/20039"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8500"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8500"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8500"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=8500"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}