{"id":2889,"date":"2012-12-17T07:41:21","date_gmt":"2012-12-17T07:41:21","guid":{"rendered":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/?p=2889"},"modified":"2021-07-22T12:22:05","modified_gmt":"2021-07-22T12:22:05","slug":"vierhonderd-jaar-walvissenhype","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/vierhonderd-jaar-walvissenhype\/","title":{"rendered":"Vierhonderd jaar walvissenhype"},"content":{"rendered":"

Je zou denken, wat een gedoe met die Johannes. Laat het arme beest gewoon sterven, of niet maar waarom zoveel opwinding<\/a>? Zeker komkommertijd? Maar zo is het niet. Gestrande walvissen fascineren Nederlanders al eeuwen en legio dan ook is het aantal plaatjes, schilderijen en beschrijvingen daarover. De opwinding is niet nieuw, nieuw is de invulling die daar verder aan gegeven wordt. Bij Johannes was dat dierenleed en menselijk onvermogen dat tegen te gaan. In de zeventiende eeuw toen er talloze walvisstrandingen genoteerd werden, was de meest gegeven uitleg een volstrekt andere: het dier was een voorteken. Het was de tijd dat de natuur nog ongetemd was en angst vooral geassocieerd werd met ondoordringbare wouden en woeste wateren. En uit die wateren kwamen… zeemonsters. De walvis was zo\u2019n monster. Als zodanig was het temeer bekend omdat het ooit ook de arme Jonas opgeslokt had.<\/p>\n

Het feit dat god hem op de Hollandse kusten wierp was een slecht, zeer slecht teken. Aldus bijvoorbeeld het gedicht dat Theodorus Schrevelius schreef onder de fraaie prent<\/a> die de vader van schilder Pieter Saenredam, Jan, maakte van het dier dat op 19 december 1601 bij Beverwijk aanspoelde. Dat gebeurde op een moment dat het in de Republiek gonsde van slechte berichten \u2013 onder meer over een enorme Armada die de Spanjaarden op het punt stonden te sturen. Schrevelius vertelt het in zijn gedicht allemaal, en ook dat op dergelijke strandingen gewoonlijk \u2018onheil en bloedbaden\u2019 volgen. Saenredam maakte ook zijn prent rond dergelijk nieuws, onder meer door links en rechts zons- en maanverduisteringen uit te beelden evenals de pijlen waarmee de Amsterdamse maag beschoten wordt.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

En dan te bedenken dat dit slechts \u00e9\u00e9n prent is. Er zijn er talloze en even zo vele sombere interpretaties. Hierbij moet overigens wel aangetekend worden dat die interpretaties afkomstig waren van intellectuelen. Voor \u2018het volk\u2019 betekende het beest toch vooral een verzetje. Iets nieuws onder de zon?<\/p>\n

Voor wie meer wil weten: Simon Schama wijdt in zijn Overvloed en onbehagen<\/a> een heel hoofdstuk aan walvisstrandingen en ook op internet is er veel te vinden. Zie alleen al dit lijstje<\/a> van de strandingen in Noordwijk.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Je zou denken, wat een gedoe met die Johannes. Laat het arme beest gewoon sterven, of niet maar waarom zoveel opwinding? Zeker komkommertijd? Maar zo is het niet. Gestrande walvissen fascineren Nederlanders al eeuwen en legio dan ook is het aantal plaatjes, schilderijen en beschrijvingen daarover. De opwinding is niet nieuw, nieuw is de invulling […]<\/p>","protected":false},"author":21,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[4347],"coauthors":[],"class_list":["post-2889","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artikel","tag-overig"],"acf":[],"yoast_head":"\nJournalismlab – Vierhonderd jaar walvissenhype<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/vierhonderd-jaar-walvissenhype\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Journalismlab – Vierhonderd jaar walvissenhype\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Je zou denken, wat een gedoe met die Johannes. Laat het arme beest gewoon sterven, of niet maar waarom zoveel opwinding? Zeker komkommertijd? Maar zo is het niet. Gestrande walvissen fascineren Nederlanders al eeuwen en legio dan ook is het aantal plaatjes, schilderijen en beschrijvingen daarover. De opwinding is niet nieuw, nieuw is de invulling […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/vierhonderd-jaar-walvissenhype\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Journalismlab\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2012-12-17T07:41:21+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-07-22T12:22:05+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/saenredam-300x206.jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Chris van der Heijden\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Chris van der Heijden\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/vierhonderd-jaar-walvissenhype\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/vierhonderd-jaar-walvissenhype\/\"},\"author\":{\"name\":\"Chris van der Heijden\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/person\/f7a0b8657e3a7c2cc3809bffb595a9a4\"},\"headline\":\"Vierhonderd jaar walvissenhype\",\"datePublished\":\"2012-12-17T07:41:21+00:00\",\"dateModified\":\"2021-07-22T12:22:05+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/vierhonderd-jaar-walvissenhype\/\"},\"wordCount\":354,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/vierhonderd-jaar-walvissenhype\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/saenredam-300x206.jpeg\",\"keywords\":[\"Overig\"],\"articleSection\":[\"Artikel\"],\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/vierhonderd-jaar-walvissenhype\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/vierhonderd-jaar-walvissenhype\/\",\"url\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/vierhonderd-jaar-walvissenhype\/\",\"name\":\"Journalismlab – Vierhonderd jaar walvissenhype\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/vierhonderd-jaar-walvissenhype\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/vierhonderd-jaar-walvissenhype\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/saenredam-300x206.jpeg\",\"datePublished\":\"2012-12-17T07:41:21+00:00\",\"dateModified\":\"2021-07-22T12:22:05+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/vierhonderd-jaar-walvissenhype\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/vierhonderd-jaar-walvissenhype\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/vierhonderd-jaar-walvissenhype\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/saenredam-300x206.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/saenredam-300x206.jpeg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/vierhonderd-jaar-walvissenhype\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Overig\",\"item\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/thema\/overig\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Vierhonderd jaar walvissenhype\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/\",\"name\":\"Journalismlab\",\"description\":\"Lectoraat journalistiek van de Hogeschool Utrecht\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#organization\",\"name\":\"Journalismlab\",\"url\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/journalismlab-footer.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/journalismlab-footer.png\",\"width\":503,\"height\":84,\"caption\":\"Journalismlab\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/person\/f7a0b8657e3a7c2cc3809bffb595a9a4\",\"name\":\"Chris van der Heijden\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/person\/image\/008d250ef8c5ced4e06ba435d66d2f70\",\"url\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/ChrisvanderHeiden-1024x1024-1-150x150.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/ChrisvanderHeiden-1024x1024-1-150x150.jpeg\",\"caption\":\"Chris van der Heijden\"},\"description\":\"Chris van der Heijden studeerde geschiedenis, filosofie en literatuurwetenschap aan de Universiteit van Utrecht. Hij was jarenlang werkzaam bij verschillende media (krant, tijdschrift, radio, tv) en maakte in die hoedanigheid honderden artikelen en programma\u2019s over uiteenlopende onderwerpen. In de loop der jaren publiceerde hij een twintigtal boeken en boekjes over uiteenlopende onderwerpen. Daaronder over de Tweede Wereldoorlog, over Spanje in de vijftiende en zestiende eeuw, over Isra\u00ebl, armoede, managerscultuur en het merk LINDA. Ook publiceerde hij tal van artikelen, ondermeer over het huidig medialandschap. \\\"Ik ben een marktplein waarop vele ikken samenkomen\\\" De voornaamste belangstelling van Chris van der Heijden ten aanzien van media gaat uit naar de rol in de samenleving, dus naar onderwerpen als media en macht of media, zingeving en identiteit. Ook is hij zeer ge\u00efnteresseerd in het mediadebat over actuele onderwerpen. Bij zijn onderzoek hanteert hij het liefst een historisch perspectief.\",\"url\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/author\/chris-van-der-heijden\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Journalismlab – Vierhonderd jaar walvissenhype","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/vierhonderd-jaar-walvissenhype\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"Journalismlab – Vierhonderd jaar walvissenhype","og_description":"Je zou denken, wat een gedoe met die Johannes. Laat het arme beest gewoon sterven, of niet maar waarom zoveel opwinding? Zeker komkommertijd? Maar zo is het niet. Gestrande walvissen fascineren Nederlanders al eeuwen en legio dan ook is het aantal plaatjes, schilderijen en beschrijvingen daarover. De opwinding is niet nieuw, nieuw is de invulling […]","og_url":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/vierhonderd-jaar-walvissenhype\/","og_site_name":"Journalismlab","article_published_time":"2012-12-17T07:41:21+00:00","article_modified_time":"2021-07-22T12:22:05+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/saenredam-300x206.jpeg","type":"","width":"","height":""}],"author":"Chris van der Heijden","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Chris van der Heijden","Estimated reading time":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/vierhonderd-jaar-walvissenhype\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/vierhonderd-jaar-walvissenhype\/"},"author":{"name":"Chris van der Heijden","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/person\/f7a0b8657e3a7c2cc3809bffb595a9a4"},"headline":"Vierhonderd jaar walvissenhype","datePublished":"2012-12-17T07:41:21+00:00","dateModified":"2021-07-22T12:22:05+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/vierhonderd-jaar-walvissenhype\/"},"wordCount":354,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/vierhonderd-jaar-walvissenhype\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/saenredam-300x206.jpeg","keywords":["Overig"],"articleSection":["Artikel"],"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.journalismlab.nl\/vierhonderd-jaar-walvissenhype\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/vierhonderd-jaar-walvissenhype\/","url":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/vierhonderd-jaar-walvissenhype\/","name":"Journalismlab – Vierhonderd jaar walvissenhype","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/vierhonderd-jaar-walvissenhype\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/vierhonderd-jaar-walvissenhype\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/saenredam-300x206.jpeg","datePublished":"2012-12-17T07:41:21+00:00","dateModified":"2021-07-22T12:22:05+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/vierhonderd-jaar-walvissenhype\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.journalismlab.nl\/vierhonderd-jaar-walvissenhype\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/vierhonderd-jaar-walvissenhype\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/saenredam-300x206.jpeg","contentUrl":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/saenredam-300x206.jpeg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/vierhonderd-jaar-walvissenhype\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Overig","item":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/thema\/overig\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Vierhonderd jaar walvissenhype"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#website","url":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/","name":"Journalismlab","description":"Lectoraat journalistiek van de Hogeschool Utrecht","publisher":{"@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#organization","name":"Journalismlab","url":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/journalismlab-footer.png","contentUrl":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/journalismlab-footer.png","width":503,"height":84,"caption":"Journalismlab"},"image":{"@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/person\/f7a0b8657e3a7c2cc3809bffb595a9a4","name":"Chris van der Heijden","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/person\/image\/008d250ef8c5ced4e06ba435d66d2f70","url":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/ChrisvanderHeiden-1024x1024-1-150x150.jpeg","contentUrl":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/ChrisvanderHeiden-1024x1024-1-150x150.jpeg","caption":"Chris van der Heijden"},"description":"Chris van der Heijden studeerde geschiedenis, filosofie en literatuurwetenschap aan de Universiteit van Utrecht. Hij was jarenlang werkzaam bij verschillende media (krant, tijdschrift, radio, tv) en maakte in die hoedanigheid honderden artikelen en programma\u2019s over uiteenlopende onderwerpen. In de loop der jaren publiceerde hij een twintigtal boeken en boekjes over uiteenlopende onderwerpen. Daaronder over de Tweede Wereldoorlog, over Spanje in de vijftiende en zestiende eeuw, over Isra\u00ebl, armoede, managerscultuur en het merk LINDA. Ook publiceerde hij tal van artikelen, ondermeer over het huidig medialandschap. \"Ik ben een marktplein waarop vele ikken samenkomen\" De voornaamste belangstelling van Chris van der Heijden ten aanzien van media gaat uit naar de rol in de samenleving, dus naar onderwerpen als media en macht of media, zingeving en identiteit. Ook is hij zeer ge\u00efnteresseerd in het mediadebat over actuele onderwerpen. Bij zijn onderzoek hanteert hij het liefst een historisch perspectief.","url":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/author\/chris-van-der-heijden\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2889","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/21"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2889"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2889\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22775,"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2889\/revisions\/22775"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2889"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2889"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2889"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=2889"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}