{"id":15734,"date":"2018-06-04T15:37:15","date_gmt":"2018-06-04T15:37:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/?p=15734"},"modified":"2021-06-23T19:11:59","modified_gmt":"2021-06-23T19:11:59","slug":"doodgeschoten-maar-springlevend-de-fallout-van-een-fake-moord","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/doodgeschoten-maar-springlevend-de-fallout-van-een-fake-moord\/","title":{"rendered":"Doodgeschoten, maar springlevend: de fallout van een fake-moord"},"content":{"rendered":"

De operatie ‘Babtsjenko’ kon slagen door handig gebruik te maken van journalistieke routines – het is nu zaak het verhaal tot op de bodem uit te zoeken. En zich schrap te zetten voor de\u00a0fall out<\/em> die volgt.<\/strong><\/p>\n

Voor liefhebbers van spionagefilms zijn het spannende tijden, ware het niet dat het achterliggend conflict tussen Oekra\u00efne en Rusland zo diep serieus is. Dat conflict verdiepte zich vorige week nog eens nadat Australie en Nederland samen Rusland aansprakelijk stelde<\/a> voor het neerhalen van de MH17. En toen volgde ook nog eens de ge\u00ebnsceneerde moord op Kremlin-criticus Arkady Babtsjenko.<\/p>\n

Operatie<\/h6>\n

De aansprakelijkheid van Rusland voor het optreden van het 53ste anti-vliegtuig brigade die de raket op MH17 afvuurde is voer voor (stille) democratie en internationaal juridische scherpslijperij. De operatie van de fake-moord op Babtsjenko is een ‘operatie’ van de SBOe, de Oekra\u00efense geheime dienst die heel direct de geloofwaardigheid van de pers raakt die juist nu zo onmisbaar is.<\/p>\n

Omgekomen<\/h6>\n

Babtsjenko’s vrouw, kinderen, vrienden en collegae wisten van niks, tenminste: ze wisten niet beter dan dat de journalist woensdag door drie kogels in zijn rug, op weg naar het ziekenhuis was omgekomen. Iedereen speelde het spel mee.\u00a0De korpschef in Kiev, Andrej Kritsjenko op nationale televisie en parlementarier Anton Geratsjenko op Facebook verschafte de nodige geloofwaardigheid aan het verhaal, de routines van de mondiale journalistiek deed de rest:\u00a0The Guardian, Le Monde, NRC, NOS … <\/em>ze voeren blind op de formele bronnen. Tegen zoveel autoriteiten is geen journalist opgewassen.<\/p>\n

Geen check<\/h6>\n

Ettema en Glasser signaleerde in 1998 al dat journalisten onder tijdsdruk gebruik maken van\u00a0pre-justified claims<\/em>: beweringen van betrouwbare (formele) bronnen die niet door journalistiek handelen nog eens onderbouwd hoeven te worden. Zo’n\u00a0claim<\/em> is een pakketje met bewering, onderbouwing en conclusie die door de redacteur van dienst kan worden doorgezet in het medium naar keuze.<\/p>\n

De check is al gedaan, aansprakelijkheid kan worden toegedicht aan de afzender, veelal een formele bron. Dit in tegenstelling tot onderzoeksjournalisten die een zeer problematische relatie hebben met dergelijke claims. Die worden namelijk niet bijvoorbaat geaccepteerd (pre-justified<\/em>), maar moeten door de journalisten methodisch en structureel worden verantwoord. En dat kost tijd.<\/p>\n

Fall out<\/h6>\n

De\u00a0fall out<\/em> van deze operatie is evident. Nu journalistiek meer dan overheden in staat zijn om verantwoordelijken aan te wijzen en ook te houden, heeft de journalistieke geloofwaardigheid een gevoelige klap gekregen. Kremlins roeptoeter RT trekt direct een parallel tussen Babtsjenko (niet vermoord door de Russen) en Skripal (dus<\/em><\/a> ook niet vermoord door de Russen). Het is wachten op die andere claim: de fake-moord op de journalist betekent dat MH17 dus ook<\/em> niet is neergehaald door de Russen. Onzin natuurlijk, maar scheidt het kaf maar weer eens van het koren in dit oerwoud aan leugens, verdraaiingen en twijfel. De journalist is dan ‘gered’, de vraag is wat het doet met de journalistiek in de Oekraine.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De operatie ‘Babtsjenko’ kon slagen door handig gebruik te maken van journalistieke routines – het is nu zaak het verhaal tot op de bodem uit te zoeken. En zich schrap te zetten voor de\u00a0fall out die volgt. Voor liefhebbers van spionagefilms zijn het spannende tijden, ware het niet dat het achterliggend conflict tussen Oekra\u00efne en […]<\/p>","protected":false},"author":19,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[12],"coauthors":[],"class_list":["post-15734","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artikel","tag-ai"],"acf":[],"yoast_head":"\nJournalismlab – Doodgeschoten, maar springlevend: de fallout van een fake-moord<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/doodgeschoten-maar-springlevend-de-fallout-van-een-fake-moord\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Journalismlab – Doodgeschoten, maar springlevend: de fallout van een fake-moord\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"De operatie ‘Babtsjenko’ kon slagen door handig gebruik te maken van journalistieke routines – het is nu zaak het verhaal tot op de bodem uit te zoeken. En zich schrap te zetten voor de\u00a0fall out die volgt. Voor liefhebbers van spionagefilms zijn het spannende tijden, ware het niet dat het achterliggend conflict tussen Oekra\u00efne en […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/doodgeschoten-maar-springlevend-de-fallout-van-een-fake-moord\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Journalismlab\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-06-04T15:37:15+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-06-23T19:11:59+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Sebastiaan Van der Lubben\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Sebastiaan Van der Lubben\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/doodgeschoten-maar-springlevend-de-fallout-van-een-fake-moord\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/doodgeschoten-maar-springlevend-de-fallout-van-een-fake-moord\/\"},\"author\":{\"name\":\"Sebastiaan Van der Lubben\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/person\/3609563560eedef95f5978597275fa62\"},\"headline\":\"Doodgeschoten, maar springlevend: de fallout van een fake-moord\",\"datePublished\":\"2018-06-04T15:37:15+00:00\",\"dateModified\":\"2021-06-23T19:11:59+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/doodgeschoten-maar-springlevend-de-fallout-van-een-fake-moord\/\"},\"wordCount\":484,\"commentCount\":4,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#organization\"},\"keywords\":[\"AI\"],\"articleSection\":[\"Artikel\"],\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/doodgeschoten-maar-springlevend-de-fallout-van-een-fake-moord\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/doodgeschoten-maar-springlevend-de-fallout-van-een-fake-moord\/\",\"url\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/doodgeschoten-maar-springlevend-de-fallout-van-een-fake-moord\/\",\"name\":\"Journalismlab – Doodgeschoten, maar springlevend: de fallout van een fake-moord\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#website\"},\"datePublished\":\"2018-06-04T15:37:15+00:00\",\"dateModified\":\"2021-06-23T19:11:59+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/doodgeschoten-maar-springlevend-de-fallout-van-een-fake-moord\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/doodgeschoten-maar-springlevend-de-fallout-van-een-fake-moord\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/doodgeschoten-maar-springlevend-de-fallout-van-een-fake-moord\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"AI\",\"item\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/thema\/ai\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Doodgeschoten, maar springlevend: de fallout van een fake-moord\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/\",\"name\":\"Journalismlab\",\"description\":\"Lectoraat journalistiek van de Hogeschool Utrecht\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#organization\",\"name\":\"Journalismlab\",\"url\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/journalismlab-footer.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/journalismlab-footer.png\",\"width\":503,\"height\":84,\"caption\":\"Journalismlab\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/person\/3609563560eedef95f5978597275fa62\",\"name\":\"Sebastiaan Van der Lubben\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/person\/image\/577b8476350cfa2fc52212ea38ab93a2\",\"url\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Sebastiaan-van-der-Lubben-150x150.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Sebastiaan-van-der-Lubben-150x150.jpg\",\"caption\":\"Sebastiaan Van der Lubben\"},\"description\":\"COVID-19, aanslagen, verkiezingen, sport \u2013 steeds vaker publiceren mediaorganisaties liveblogs waarin direct verslag wordt gedaan van (on)aangekondigde gebeurtenissen. Het format is relatief jong en roept interessante vragen op over de geloofwaardigheid van de journalistiek die ermee wordt bedreven. Twee vragen staat centraal in dit onderzoek naar liveblogs in Nederlandse media: Hoe overtuigen journalisten hun publiek ervan dat nieuws in een liveblog ook geloofwaardig is? En onder welke omstandigheden lukt dat ook? Journalist en publiek zijn bij het vaststellen van geloofwaardigheid tot elkaar veroordeeld. Geloofwaardigheid is geen kwaliteit, maar een resultaat dat ontstaat door de interactie tussen journalist, productie, publiek en de context waarbinnen zij samenkomen. Klassieke en moderne retorica en theorie over genres bieden een analyseframe waarmee de totstandkoming geloofwaardigheid van liveblogs onder onmiddellijke omstandigheden kan worden bepaald. Sebastiaan van der Lubben (1973) studeerde af aan de School voor Journalistiek in Zwolle (Geschreven Pers, 2000) en politieke wetenschappen in Leiden (Politieke Theorie, 2005). Hij was eindredacteur bij Maters en Hermsen (bedrijfsjournalistiek), docent journalistiek aan de Universiteit Leiden en de Vrije Universiteit, Amsterdam. Hij is docent politiek en onderzoek aan de Hogeschool Utrecht.\",\"url\":\"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/author\/sebastiaan-van-der-lubben\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Journalismlab – Doodgeschoten, maar springlevend: de fallout van een fake-moord","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/doodgeschoten-maar-springlevend-de-fallout-van-een-fake-moord\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"Journalismlab – Doodgeschoten, maar springlevend: de fallout van een fake-moord","og_description":"De operatie ‘Babtsjenko’ kon slagen door handig gebruik te maken van journalistieke routines – het is nu zaak het verhaal tot op de bodem uit te zoeken. En zich schrap te zetten voor de\u00a0fall out die volgt. Voor liefhebbers van spionagefilms zijn het spannende tijden, ware het niet dat het achterliggend conflict tussen Oekra\u00efne en […]","og_url":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/doodgeschoten-maar-springlevend-de-fallout-van-een-fake-moord\/","og_site_name":"Journalismlab","article_published_time":"2018-06-04T15:37:15+00:00","article_modified_time":"2021-06-23T19:11:59+00:00","author":"Sebastiaan Van der Lubben","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Sebastiaan Van der Lubben","Estimated reading time":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/doodgeschoten-maar-springlevend-de-fallout-van-een-fake-moord\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/doodgeschoten-maar-springlevend-de-fallout-van-een-fake-moord\/"},"author":{"name":"Sebastiaan Van der Lubben","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/person\/3609563560eedef95f5978597275fa62"},"headline":"Doodgeschoten, maar springlevend: de fallout van een fake-moord","datePublished":"2018-06-04T15:37:15+00:00","dateModified":"2021-06-23T19:11:59+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/doodgeschoten-maar-springlevend-de-fallout-van-een-fake-moord\/"},"wordCount":484,"commentCount":4,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#organization"},"keywords":["AI"],"articleSection":["Artikel"],"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.journalismlab.nl\/doodgeschoten-maar-springlevend-de-fallout-van-een-fake-moord\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/doodgeschoten-maar-springlevend-de-fallout-van-een-fake-moord\/","url":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/doodgeschoten-maar-springlevend-de-fallout-van-een-fake-moord\/","name":"Journalismlab – Doodgeschoten, maar springlevend: de fallout van een fake-moord","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#website"},"datePublished":"2018-06-04T15:37:15+00:00","dateModified":"2021-06-23T19:11:59+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/doodgeschoten-maar-springlevend-de-fallout-van-een-fake-moord\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.journalismlab.nl\/doodgeschoten-maar-springlevend-de-fallout-van-een-fake-moord\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/doodgeschoten-maar-springlevend-de-fallout-van-een-fake-moord\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"AI","item":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/thema\/ai\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Doodgeschoten, maar springlevend: de fallout van een fake-moord"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#website","url":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/","name":"Journalismlab","description":"Lectoraat journalistiek van de Hogeschool Utrecht","publisher":{"@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#organization","name":"Journalismlab","url":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/journalismlab-footer.png","contentUrl":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/journalismlab-footer.png","width":503,"height":84,"caption":"Journalismlab"},"image":{"@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/person\/3609563560eedef95f5978597275fa62","name":"Sebastiaan Van der Lubben","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/#\/schema\/person\/image\/577b8476350cfa2fc52212ea38ab93a2","url":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Sebastiaan-van-der-Lubben-150x150.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Sebastiaan-van-der-Lubben-150x150.jpg","caption":"Sebastiaan Van der Lubben"},"description":"COVID-19, aanslagen, verkiezingen, sport \u2013 steeds vaker publiceren mediaorganisaties liveblogs waarin direct verslag wordt gedaan van (on)aangekondigde gebeurtenissen. Het format is relatief jong en roept interessante vragen op over de geloofwaardigheid van de journalistiek die ermee wordt bedreven. Twee vragen staat centraal in dit onderzoek naar liveblogs in Nederlandse media: Hoe overtuigen journalisten hun publiek ervan dat nieuws in een liveblog ook geloofwaardig is? En onder welke omstandigheden lukt dat ook? Journalist en publiek zijn bij het vaststellen van geloofwaardigheid tot elkaar veroordeeld. Geloofwaardigheid is geen kwaliteit, maar een resultaat dat ontstaat door de interactie tussen journalist, productie, publiek en de context waarbinnen zij samenkomen. Klassieke en moderne retorica en theorie over genres bieden een analyseframe waarmee de totstandkoming geloofwaardigheid van liveblogs onder onmiddellijke omstandigheden kan worden bepaald. Sebastiaan van der Lubben (1973) studeerde af aan de School voor Journalistiek in Zwolle (Geschreven Pers, 2000) en politieke wetenschappen in Leiden (Politieke Theorie, 2005). Hij was eindredacteur bij Maters en Hermsen (bedrijfsjournalistiek), docent journalistiek aan de Universiteit Leiden en de Vrije Universiteit, Amsterdam. Hij is docent politiek en onderzoek aan de Hogeschool Utrecht.","url":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/author\/sebastiaan-van-der-lubben\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15734","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/19"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15734"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15734\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21161,"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15734\/revisions\/21161"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15734"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15734"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15734"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.journalismlab.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=15734"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}