In de hedendaagse digitale informatiesamenleving moeten journalistieke ethische richtlijnen en verantwoordingsmechanismen voortdurend worden geactualiseerd. Het medialandschap verandert immers in hoog tempo door de opkomst van nieuwe journalistieke platforms, geavanceerde technologische ontwikkelingen, de veranderende rol van tech platforms in het medialandschap, en burgers die zelf ook nieuws kunnen maken en verspreiden. Deze ontwikkelingen roepen nieuwe ethische vraagstukken op in de journalistiek en beïnvloeden de manier waarop media en burgers met elkaar communiceren.

Doel

In het door de Europese Unie gefinancierde onderzoeksproject DIACOMET doen wij samen met Estland, Finland, Hongarije, Litouwen, Oostenrijk, Slovenië en Zwitserland hoe burgers, media en publieke instituties beter in staat kunnen worden gesteld om op een verantwoordelijke en ethische manier met elkaar te communiceren. Ook onderzoeken we welke rol technologie, en specifiek Artificial Intelligence, in de communicatie tussen burgers, media en publieke instituties kan spelen.

Resultaten

In de eerste fase van ons onderzoeksproject hebben we ethische codes en richtlijnen voor publieke communicatie uit acht deelnemende landen verzameld en geanalyseerd. Deze documenten zijn toegankelijk via een openbare database. Vervolgens hebben we focusgroepen gehouden waarin we, aan de hand van vier actuele casussen in Nederland, met burgers in gesprek gingen over hun ervaringen met publieke communicatie en hoe zij deze (proberen te) beïnvloeden. Momenteel voeren we een Delphi-studie uit om consensus te bereiken onder de experts over de voorwaarden voor publieke communicatie en hoe deze kunnen worden vertaald naar nieuwe instrumenten en initiatieven. De inzichten uit deze studies leiden tot de ontwikkeling van een interactieve online game en ethische communicatierichtlijnen voor burgers, media en publieke instituties.

Aanpak

Het onderzoeksproject bestaat uit vier deelstudies:

1. Welke rol speelt dialoog in bestaande ethische codes en richtlijnen voor publieke communicatie?
   Methode: Inhoudsanalyse
2. Hoe ervaren burgers publieke communicatie, en op welke manieren proberen zij de publieke communicatie te beïnvloeden?
   Methode: Focusgroepen
3. Welke voorwaarden beschouwen experts als essentieel voor publieke communicatie, en hoe kunnen deze vormgegeven worden in nieuwe instrumenten of initiatieven?
   Methode: Delphi-methode
4. Hoe kunnen de inzichten uit het onderzoek worden vertaald naar praktische instrumenten of initiatieven voor burgers, media en publieke instituties?
   Methode: Design Thinking

Partners

Naast de Hogeschool Utrecht zijn de volgende partners aangesloten bij het project: Vytautas Magnus University (Litouwen), University of Tartu (Estland), Tampere University (Finland), Austrian Academy of Sciences (Oostenrijk), University of Ljubljana (Slovenië), Hungarian Europe Society (Hongarije), Università della Svizzera italiana (Zwitserland), UAB Delfi (Litouwen) en PRAXIS Center for Policy Studies (Estland).

Contact

Wil je meer weten over het onderzoeksproject? Neem contact op met Sophie Duvekot via sophie.duvekot@hu.nl. Blijf op de hoogte van het project door DIACOMET te volgen via de website,  LinkedIn of Bluesky.