Over J•Lab

Het J•Lab, ook wel bekend als het lectoraat Crossmediale Kwaliteitsjournalistiek, doet onderzoek naar media, journalistiek en crossmediale content. Het onderzoek van het lectoraat is sterk praktijkgericht. Met andere woorden: het onderzoek is relevant voor journalisten, studenten, media, lezers, en andere geïnteresseerden.

Op dit blog schrijven wij over ons onderzoek en ontwikkelingen in de journalistiek en journalism studies. Daarnaast vind je hier ook onze publicaties en agenda.

Naast onderzoek houdt het lectoraat zich bezig met de positie van onderzoek binnen het onderwijs aan de School voor Journalistiek (SvJ). De SvJ heeft onderzoek tegenwoordig als onderdeel van het afstuderen verplicht gesteld. Het lectoraat zet zich in om dit gedeelte van de opleiding in het curriculum te integreren.

Ook organiseert het lectoraat elk jaar de SvJ-prijs voor de beste journalistieke productie gemaakt door studenten op onze school.

Gemakkelijk alle onderzoekers van ons lectoraat op volgen? Wij hebben een Twitter-lijst gemaakt!

Onderzoeksgebieden

Nieuwe journalistieke praktijken
Het onderzoek naar nieuwe journalistieke praktijken wordt geleid door Piet Bakker. Hij richt zich hierbij in het bijzonder op nieuwe businessmodellen van journalistieke media, zoals hyperlocals, curatie, aggregatie en de inzet van social media.

Piet Bakker en Renée van der Nat zijn op dit moment bezig met een uitgebreid exploratief onderzoek naar curatie in de Nederlandse media.

Datavisualisaties
Gerard Smit, Yael de Haan en Renée van der Nat onderzoeken wat de nieuwswaarde van datavisualisaties is. Met andere woorden: in hoeverre voegt het gebruik van datavisualisaties iets toe aan het nieuwsaanbod in de Nederlandse media? Die vraag wordt beantwoord aan de hand van een inhoudsanalyse van meer dan 200 datavisualisaties van NRC Handelsblad, Het Financieel Dagblad en Nu.nl, en een uitgebreid gebruikersonderzoek.

Het onderzoek loopt van 15 september 2014 tot 15 juni 2015 en wordt uitgevoerd in samenwerking met Nu.nl, NRC Handelsblad en Het Financieel Dagblad. Het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek is medefinancier van het project.

Een inmiddels afgerond project over datavisualisaties is Every Picture Tells a Story. Dit onderzoek richtte zich op de productie van infographics. Yael de Haan, Wouter Groot, Laura Buijs, Gerard Smit, Carel Kuitenbrouwer en Piet Bakker hebben meegewerkt aan dit onderzoek.

Publieksparticipatie
Sanne Hille promoveert in 2015 op haar onderzoek naar publieksparticipatie in de Nederlandse media. Het onderzoek richt zich in deze fase op crowdsourcing in de Nederlandse journalistiek en het bloggen door journalisten en het publiek in de Nederlandse media.

Eerder publiceerde Hille over het gebruik van Facebook door Nederlandse nieuwsmedia en het toelaten van comments bij en door Nederlandse media.

Journalistiek en politiek
Remko van Broekhoven verwacht op 1 september 2015 zijn proefschrift over het journalistieke waakhond-ideaal te voltooien. Dit onderzoek, waar hij sinds het schooljaar 2011-2012 mee bezig is, verkent de rol van waakhond versus politieke leiders en de mediatisering van de politiek als politiek-filosofisch fenomeen. Ook onderzocht hij tien verkiezingsdebatten en de berichtgeving hierover, interviewde hij vier debatleiders en zes prominente politieke journalisten.
Zachte journalistiek
Chris van der Heijden onderzoekt hoe zachte journalistiek onlosmakelijk deel uitmaakt van de huidige journalistiek, het maatschappelijk veld en de individuele identiteit. Op dit moment schrijft Van der Heijden een korte inleiding tot de zachte journalistiek. Het boekje wordt geschreven met het oog op onderwijs en recente ontwikkelingen in de journalistiek.
Hyperlocal
Voor zijn promotie onderzoekt Marco van Kerkhoven de digitale transitie van regionale media en de kansen voor nieuwe journalistieke initiatieven in lokale nieuws ecosystemen. Op dit moment richt het onderzoek zich op lokale start-up websites en de ethiek en kwaliteit van journalistieke producties.

Het onderzoek behelst verdienmodellen, nieuwe journalistieke productiemethoden, en media-innovatie. Het proefschrift wordt in 2015 afgerond.

In samenwerking met universiteiten in India, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten experimenteert van Kerkhoven met het pop-up newsroom-model.

Journalistiek en Religie
Pauline Weseman is in 2015 gestart met haar promotieonderzoek naar religie in het Nederlandse nieuws. Religie duikt als actueel en gevoelig onderwerp dagelijks op in de media en leidt niet zelden tot verhitte discussies. Of het nu gaat over Charlie Hebdo, de Goudse moskee, Boeddhabeeldjes bij de Blokker of de mazelenepidemie. Weseman analyseert aan de hand van casussen hoe media religie-onderwerpen verslaan en ontwikkelt uiteindelijk een praktisch instrument dat media in de waan van de dag helpt bij hun berichtgeving over religie. Dit onderzoek loopt af in 2019.
Mediaverantwoording
Yael de Haan is in 2012 gepromoveerd op het thema mediaverantwoording. Als lid van de Raad voor de Journalistiek en docent mediakritiek houdt zij zich bezig met ontwikkelingen op het gebied van mediakritiek en nieuwe vormen van mediaverantwoording.
Media Cijfers
J•lab bereidt een project voor waarin de belangrijkste kengetallen over media en journalistiek systematisch verzameld worden, dat gaat om gebruik en bereik van media, oplages, werkgelegenheid, inhouds-indicatoren en titel-aanbod van traditionele en digitale media.

Daarnaast verzamelt Piet Bakker verschillende mediacijfers op zijn blogs Krantenstatistiek, Tijdschriftcijfers en ComKaart.

J-schools en onderwijs
J•lab doet ook onderzoek naar de aansluiting tussen journalistiek onderwijs en de beroepspraktijk. Zijn aankomende journalisten voldoende gekwalificeerd en vaardig als ze in de praktijk terecht komen? Een belangrijke vraag in dit onderzoek is hoe het onderwijs en de praktijk beter met elkaar in contact te brengen.

Gerard Smit werkt in het schooljaar 2015-2016 de Utrechtse Methode uit. Deze methode is een model voor het maken van journalistieke onderzoeksverhalen, dat journalistiekonderzoeken, storytelling en datavisualisatie combineert. De methode stimuleert het toepassen van nieuwe vertelvormen. Het uitgangspunt is dat het uiteindelijke verhaal een logische samenhang heeft tussen hypothese, methode, en presentatie. Daarnaast zijn de producties relevant, precies en aantrekkelijk.

Engagement design
Laurens Vreekamp onderzoekt hoe het staat met het user data-informed productieproces van journalisten en redacties in binnen- en buitenland. Hoe passen zij bestaande gebruiks- en gebruikersdata toe binnen de hele keten van van de journalistiek? En hoe wordt dat ervaren: wat zijn best practices, welke meet- en analyse-tools worden ingezet, wat wordt er verstaan onder ’succes’ en hoe dragen metrics hier aan bij? Resultaat van het onderzoek dient om journalisten en redacties een instrument te bieden waarmee ze nieuwe producties kunnen bedenken, onderzoeken, produceren, publiceren, verspreiden en/of verrijken.
Crossmediale nieuwsorganisaties
Klaske Tameling is in 2015 gepromoveerd op haar onderzoek naar crossmediale nieuwsorganisaties. Zijn onderzocht hoe nieuwsorganisaties hun offline successen continueren in een digitale omgeving. Wat doen redacties online? Op verschillende manieren zijn nieuwsredacties op zoek naar oplossingen om oude en nieuwe media met elkaar te combineren. Uitgevers en hoofdredacteuren bedenken en ontwikkelen nieuwe strategieën en concepten om in te kunnen spelen op een crossmediale toekomst. Klaske deed etnografisch onderzoek op de redacties van de Volkskrant, NOS Nieuws en de FD Mediagroep en analyseerde het crosssmediale nieuwsproces.

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *